Mehnat shartnomasi turlari: qaysi holatda qaysi biri?

Mehnat toʻgʻrisidagi qonun ish beruvchining ehtiyojlariga qarab mehnat shartnomasining turli turlarini nazarda tutadi. Toʻgʻri turni tanlash keyingi har bir qadamni — shartnomani bekor qilish, kompensatsiya va sugʻurta xabarnomalarini — osonlashtiradi. Notoʻgʻri tur esa koʻpincha mehnat sudida shartnomaning boshqa tur sifatida baholanishi bilan yakunlanadi.

Qaror jadvali

Ehtiyojingiz	Mos shartnoma
Doimiy lavozim	Muddatsiz, toʻliq ish vaqti
Muayyan loyiha, mavsumiy ish, taʼtildagi xodimni vaqtincha almashtirish	Muddatli (obyektiv sabab bilan)
Haftaning muayyan kunlari yoki kunning bir qismi	Toʻliqsiz ish vaqti
Ish talab qilganda chaqiriladigan xodim	Chaqiruv asosida ishlash
Uydan yoki ish joyidan tashqarida muntazam ishlash	Masofaviy ish
Yangi xodimni yaqindan tanish zarurati	Har qanday turda sinov muddati bandi

Muddatsiz shartnoma

Bu tugash sanasi boʻlmagan shartnoma boʻlib, umumiy qoida hisoblanadi. Muddatli shartnoma tuzish uchun zarur obyektiv sabab boʻlmasa, shartnoma qanday nomlanishidan qatʼi nazar muddatsiz deb hisoblanadi. Ish xavfsizligi, ogohlantirish muddatlari va ishdan boʻshatish nafaqasi (kıdem tazminatı) bu turdagi shartnomaga toʻliq qoʻllanadi.

Muddatli shartnoma

U faqat obyektiv shartlar asosida tuzilishi mumkin:

Muayyan muddatli ishning mavjudligi (masalan, olti oylik loyiha),
Muayyan ishning yakunlanishi,
Muayyan hodisaning yuz berishi (masalan, homiladorlik taʼtilidagi xodimning qaytishi).

Ketma-ket shartnomalar taqiqi: jiddiy sabab boʻlmasa, muddatli shartnomalar ketma-ket bir martadan ortiq tuzilishi mumkin emas. Aks holda shartnoma boshidanoq muddatsiz deb hisoblanadi.

Muddatli shartnoma muddati tugashi bilan avtomatik ravishda tugaydi; shu sababli ogohlantirish muddati kompensatsiyasi yuzaga kelmaydi. Biroq Oliy sudning (Yargıtay) barqaror amaliyotiga koʻra, kamida bir yil davom etgan muddatli shartnoma muddati tugashi bilan bekor boʻlganda ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlanadi. Namuna: Muddatli mehnat shartnomasi

Toʻliqsiz ish vaqti va chaqiruv asosida ishlash

Haftalik ish vaqti taqqoslanadigan toʻliq ish vaqtidagi xodimnikining uchdan ikki qismigacha boʻlgan xodimlar uchun tuziladi. Ish haqi va boʻlinadigan huquqlar ish vaqtiga mutanosib; SGK xabarnomalari soatbay asosda beriladi. Batafsil: Toʻliqsiz ish vaqti

Masofaviy ish

Bu xodim oʻz ishini ish beruvchi tashkil etgan ish tizimi doirasida, uyidan yoki ish joyidan tashqarida texnologik aloqa vositalaridan foydalanib bajaradigan holat. Yozma shartnoma majburiy: Masofaviy ish · Masofaviy ish shartnomasi

Sinov muddati

Bu alohida shartnoma turi emas, balki shartnomaga qoʻshiladigan band: Sinov muddati

Shaklga oid talab

Bir yil va undan ortiq muddatga tuzilgan muddatli shartnomalar yozma shaklda tuzilishi shart.
Yozma shartnoma tuzilmagan hollarda ish beruvchi eng kechi bilan ikki oy ichida xodimning umumiy va maxsus mehnat sharoitlari, kunlik yoki haftalik ish vaqti, ish haqi va qoʻshimchalar, ish haqi toʻlash davri, muddatli boʻlsa muddati hamda bekor qilish shartlarini koʻrsatuvchi yozma hujjat berishi kerak.
Amalda turidan qatʼi nazar har bir mehnat shartnomasini yozma shaklda tuzishni tavsiya qilamiz. Nizo yuzaga kelganda yozma shartnoma eng kuchli dalildir.

Shartnomaga nimalar yozilishi kerak

Taraflarning shaxsi va manzillari, ishning boshlanish sanasi,
Lavozim tavsifi va ish joyi,
Ish haqi (yalpi yoki sof ekani aniq koʻrsatilgan holda), toʻlov sanasi va imtiyozlar: Qoʻshimcha imtiyozlar
Ish vaqti, mavjud boʻlsa muvozanatlash va ish vaqtidan tashqari ishlashga rozilik: Ish vaqti va muvozanatlash
Sinov muddati, maxfiylik va mavjud boʻlsa raqobat qilmaslik bandi,
Shaxsga doir maʼlumotlarga ishlov berish haqida xabardor qilish matni: Xodim uchun KVKK xabardor qilish matni

Tegishli xizmatimiz: Mehnat shartnomalari

Huquqiy asos: 4857-sonli Mehnat toʻgʻrisidagi qonun 8, 9, 11, 12, 13, 14 va 15-moddalar.