Şirketler yıl içinde üçer aylık dönemler halinde geçici vergi öder ve bazı gelirlerinden kesinti (stopaj) yapılır. Yıl sonunda bu tutarlar yıllık kurumlar vergisinden düşülür. Yıl kârı beklenenden düşük kalırsa veya şirket zarar ederse, ödenen tutar yıllık vergiden fazla olur. Bu fark kendiliğinden geri gelmez; süresinde ve doğru belgeyle talep edilmesi gerekir.
Hangi tutarlar mahsup ve iade konusu olur?
| Tutar | Örnek | Sonuç |
|---|---|---|
| Geçici vergi | Yıl içindeki dört dönemden fiilen ödenenler | Yıllık vergiden mahsup; kalan iade |
| Kesinti yoluyla ödenen vergiler | Mevduat faizi, repo, katılma hesabı gelirleri; yıllara yaygın inşaat hakedişleri | Yıllık vergiden mahsup; kalan iade |
| Yurt dışında ödenen vergiler | Yurt dışı kazançlar üzerinden ödenen vergi | Kanundaki sınırla mahsup; iade edilmez |
Tahakkuk edip ödenmeyen geçici vergi yıllık vergiden mahsup edilmez; terkin edilir ve vadesinden itibaren gecikme zammı ayrıca hesaplanır.
İlgili hesaplama: Geçici vergi · Kurumlar vergisi
Mahsup nasıl yapılır?
- Yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergi bulunur.
- Yıl içinde ödenen geçici vergiler ve kesintiler beyannamede gösterilir ve mahsup edilir.
- Mahsuptan sonra kalan tutar, şirketin diğer vergi borçlarına mahsup edilebilir.
- Bundan sonra kalan tutar nakden iade edilebilir.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulanan şirketlerde hesaplanan vergi bu asgari tutara göre belirlenir; mahsup ve iade hesabı bu tutar üzerinden yapılır. Ayrıntı: Yurt içi asgari kurumlar vergisi.
Süreler
| Talep | Süre |
|---|---|
| Mahsup edilemeyen geçici verginin iadesi | Yıllık beyannamenin verildiği takvim yılının sonuna kadar; beyannamedeki ilgili tabloda iade talebinin gösterilmesi yazılı talep sayılır |
| Kesinti yoluyla ödenen vergilerin iadesi | Tebliğde öngörülen süre ve belgelerle; süre aşımı iade hakkını kaybettirebilir |
Beyanname hazırlanırken iade talebinin beyannameye işlenip işlenmediğini ayrıca kontrol ediyoruz; bu adımın atlanması en sık rastlanan kayıp nedenidir.
Belgeler ve kontroller
- Geçici vergilerin fiilen ödendiğini gösteren kayıtlar; tahakkuk ile ödeme arasında fark olup olmadığı.
- Kesintilerin, kesintiyi yapan tarafından muhtasar beyanname ile beyan edildiğinin kontrolü; banka ve aracı kurum yazıları.
- Nakden iadede, iade türüne ve tutara göre Tebliğde aranan belgeler; gerekiyorsa YMM tasdik raporu veya vergi inceleme raporu.
- Vadesi geçmiş vergi ve SGK borçlarının durumu; iade öncelikle bu borçlara mahsup edilir.
YMM raporu gerekiyorsa rapor bağımsız bir yeminli mali müşavir tarafından düzenlenir; biz hesapları ve belgeleri rapora hazır hale getiririz.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Zarar edilen yılda geçici vergi iadesinin beyannamede talep edilmemesi.
- Banka faizlerinden yapılan kesintilerin hiç mahsup edilmemesi.
- Ödenmemiş geçici verginin ödenmiş gibi mahsup edilmesi ve sonradan tarhiyat.
- Mahsup sonrası kalan alacağın muhasebe kayıtlarında izlenmemesi.
- Yurt dışında ödenen verginin iade edilebilir sanılması.
İade talebinin reddi veya eksik iade durumunda: Vergi uyuşmazlıkları ve dava. Beyanname takvimi: Beyannameler.
Kaynaklar
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (m.32 geçici vergi, m.33 yurt dışında ödenen vergiler, m.34 mahsup ve iade); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mük. m.120, m.121); 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği; 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği.