Körfez'den Türkiye'ye yatırım: BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt
Körfez ülkelerinden yatırımcılar için Türkiye'de şirket kuruluşu, apostil ve konsolosluk onayı, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranları, yatırım koruma anlaşmaları, SGK ve çalışma izni.
Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt vatandaşları ile bu ülkelerde kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir ya da şube açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı dört ülke için farklılaşan noktaları bir arada gösterir.
Türkiye ile yapılmış anlaşmalar
| Anlaşma | Birleşik Arap Emirlikleri | Suudi Arabistan | Katar | Kuveyt |
|---|---|---|---|---|
| Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması | İmza: 29 Ocak 1993 Resmî Gazete: 27 Aralık 1994, sayı 22154 Stopaj oranları ve koşullar | İmza: 9 Kasım 2007 Resmî Gazete: 3 Şubat 2009, sayı 27130 Stopaj oranları ve koşullar | İmza: 18 Aralık 2016 Resmî Gazete: 30 Aralık 2018, sayı 30641 Stopaj oranları ve koşullar | İmza: 6 Ekim 1997 Resmî Gazete: 28 Kasım 1999, sayı 23890 Stopaj oranları ve koşullar |
| Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması | İmza: 28 Eylül 2005 Resmî Gazete: 15 Haziran 2011 | İmza: 8 Ağustos 2006 Resmî Gazete: 3 Şubat 2009 | İmza: 25 Aralık 2001 Resmî Gazete: 2 Ağustos 2008 | İmza: 27 Mayıs 2010 Resmî Gazete: 20 Ocak 2012 |
| Sosyal güvenlik anlaşması | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir |
| Apostil (Lahey Sözleşmesi) | Taraf değil: belgeye konsolosluk onayı gerekir | Geçerli (7 Aralık 2022 tarihinden beri) | Taraf değil: belgeye konsolosluk onayı gerekir | Taraf değil: belgeye konsolosluk onayı gerekir |
Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar (Birleşik Arap Emirlikleri) · Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar (Suudi Arabistan) · Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar (Katar) · Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar (Kuveyt) · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 4 Kasım 2026.
Belgeler: apostil mi, konsolosluk onayı mı?
Yabancı şirket ortak olacaksa şirketin kayıt belgesi, yetkili organ kararı ve vekâletname Türkiye'de kullanılmadan önce onaylatılır. Yöntem ülkeye göre değişir:
- Suudi Arabistan: Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır; belgeye Suudi Arabistan'da apostil şerhi aldırılması yeterlidir.
- BAE, Katar ve Kuveyt: Apostil Sözleşmesi'nin tarafı değildir. Belge önce düzenlendiği ülkenin yetkili makamlarınca (genellikle Dışişleri Bakanlığı) onaylanır, ardından o ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğu tarafından onaylanır.
Onaylı belgeler Türkiye'de yeminli tercümanla Arapçadan (veya İngilizceden) Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır. Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; Arapça addan yapılan farklı bir çeviri yazı, kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu
Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak
Türk şirketinin yurt dışındaki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için ortağın kendi ülkesinin vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.
| Ülke | Kâr payı | Faiz | Gayrimaddi hak |
|---|---|---|---|
| Birleşik Arap Emirlikleri | %5 – %12 | %10 | %10 |
| Suudi Arabistan | %5 – %10 | %10 | %10 |
| Katar | %5 – %10 | %10 | %10 |
| Kuveyt | %10 | %10 | %10 |
Kâr payında Türk iç mevzuatındaki oran %15'tir. En düşük anlaşma oranları belirli koşullara bağlıdır: örneğin BAE, Suudi Arabistan ve Katar anlaşmalarında devlete veya tamamı devlete ait kuruluşlara ödenen kâr payı için %5 oranı vardır; şirket ortaklarında oran, sermayedeki pay oranına göre değişir. Koşulların tamamı ülke sayfalarındadır. Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi
SGK ve çalışma izni
Türkiye ile bu dört ülke arasında sosyal güvenlik anlaşması yoktur. Türkiye'de işe alınan çalışan Türk SGK'sına bildirilir. Yurt dışındaki bir kuruluş adına Türkiye'ye gönderilen ve kendi ülkesinde sigortalı olduğunu belgeleyen kişi yalnızca üç aya kadar süren işlerde Türkiye'de sigortalı sayılmaz; üç aydan uzun çalışmada Türk SGK'sına kayıt zorunludur.
Şirkete ortak olmak çalışma hakkı vermez; şirkette yönetici olarak çalışacak ortak için çalışma izni alınır. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri
Gayrimenkul ve oturma izni
Körfez ülkelerinden yatırımcıların sık sorduğu konular şirket dışındaki yatırımlardır: Türkiye'de taşınmaz edinimi ve buna bağlı oturma izni ayrı kurallara tabidir. Yabancıların taşınmaz edinimi
BAE'de şirketi olanlar için
BAE'de kurulu bir şirket üzerinden Türkiye'ye yatırım yapılacaksa, kâr payı ve diğer ödemelerde Türkiye–BAE anlaşması ancak şirket BAE'de mukim sayılıyor ve mukimlik belgesi alabiliyorsa uygulanır. BAE tarafındaki kurumlar vergisi ve muhasebe yükümlülükleri: BAE (Dubai) şirket ve muhasebe
Kaynaklar
- Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
- Üç ay kuralı: ÇSGB, çalışma izni muafiyeti kapsamındaki yabancıların sigortalılığı duyurusu (22.05.2023)
- Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları