Rusya'dan Türkiye'ye yatırım: şirket, vergi ve SGK rehberi
Rus yatırımcılar için Türkiye'de şirket kuruluşu, apostil ve tercüme, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranları, yatırım koruma anlaşması, SGK, çalışma izni ve banka hesabı.
Rusya Federasyonu vatandaşları ve Rusya'da kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir ya da şube açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı genel kuruluş adımlarına ek olarak Rusya'ya özgü noktaları özetler.
İki ülke arasındaki anlaşmalar
| Anlaşma | Rusya |
|---|---|
| Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması | İmza: 15 Aralık 1997 Resmî Gazete: 17 Aralık 1999, sayı 23909 Stopaj oranları ve koşullar |
| Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması | İmza: 15 Aralık 1997 Resmî Gazete: 11 Mayıs 1999 |
| Sosyal güvenlik anlaşması | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir |
| Apostil (Lahey Sözleşmesi) | Geçerli (31 Mayıs 1992 tarihinden beri) |
Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 4 Kasım 2026.
Belgeler: apostil ve tercüme
Rusya ve Türkiye, yabancı resmî belgelerin onayını kaldıran Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır. Rus şirketi ortak olacaksa Rusya tüzel kişiler sicilinden alınan kayıt belgesi, yetkili kurul kararı ve vekâletname Rusya'da apostil şerhi aldırılır; Türkiye'de yeminli tercümanla Türkçeye çevrilip noterde onaylanır. Ayrıca konsolosluk onayı gerekmez.
Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; Kiril yazımdan yapılan farklı bir çeviri yazı, kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu · Yabancıya vergi numarası
Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak
Türk şirketinin Rusya'daki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için ortağın Rus vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.
| Ülke | Kâr payı | Faiz | Gayrimaddi hak |
|---|---|---|---|
| Rusya | %10 | %10 | %10 |
Kâr payında Türk iç mevzuatındaki oran %15'tir; anlaşma bunu %10'a indirir. Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi
SGK ve çalışma izni
Türkiye ile Rusya arasında sosyal güvenlik anlaşması yoktur. Türkiye'de işe alınan Rus vatandaşı Türk SGK'sına bildirilir. Rusya'daki bir kuruluş adına Türkiye'ye gönderilen ve Rusya'da sigortalı olduğunu belgeleyen kişi yalnızca üç aya kadar süren işlerde Türkiye'de sigortalı sayılmaz; üç aydan uzun çalışmada Türk SGK'sına kayıt zorunludur. Şirkete ortak olmak çalışma hakkı vermez; şirkette yönetici olarak çalışacak ortak için çalışma izni alınır. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri
Banka hesabı ve sermaye
Şirket hesabı Türkiye'deki bir bankada açılır. Bankalar, yurt dışından gelen sermaye ve ortakların kimliği için ayrıntılı belge ve fonun kaynağına ilişkin açıklama isteyebilir; süreyi en çok bu adım belirler. Sermayenin bankadan transfer edilmesi, ileride kâr transferi ve yabancı sermaye bildirimleri için kayıt oluşturur. Yabancı sermayeli şirket bildirimleri
Yatırım koruma anlaşması ne sağlar?
Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, yatırımın kamulaştırılmasına karşı güvence, kâr ve sermayenin serbest transferi ile uyuşmazlıkta uluslararası tahkim yolu gibi koruma hükümleri içerir. Kapsam ve koşullar anlaşma metnine göre belirlenir.
Kaynaklar
- Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
- Üç ay kuralı: ÇSGB, çalışma izni muafiyeti kapsamındaki yabancıların sigortalılığı duyurusu (22.05.2023)
- Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları