Kazakistan'dan Türkiye'ye yatırım: şirket, vergi ve SGK rehberi
Kazak yatırımcılar için Türkiye'de şirket kuruluşu, apostil ve tercüme, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranları, yatırım koruma anlaşması, SGK, çalışma izni ve banka hesabı.
Kazakistan vatandaşları ve Kazakistan'da kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir ya da şube açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı genel kuruluş adımlarına ek olarak Kazakistan'a özgü noktaları özetler.
İki ülke arasındaki anlaşmalar
| Anlaşma | Kazakistan |
|---|---|
| Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması | İmza: 15 Ağustos 1995 Resmî Gazete: 8 Kasım 1996, sayı 22811 Stopaj oranları ve koşullar |
| Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması | İmza: 1 Mayıs 1992 Resmî Gazete: 11 Şubat 1995 |
| Sosyal güvenlik anlaşması | Yok: Türkiye'de üç aydan uzun çalışma Türk SGK'sına bildirilir |
| Apostil (Lahey Sözleşmesi) | Geçerli (30 Ocak 2001 tarihinden beri) |
Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 4 Kasım 2026.
Belgeler: apostil ve tercüme
Kazakistan ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır. Kazak şirketi ortak olacaksa şirketin kayıt belgesi, yetkili organ kararı ve vekâletname Kazakistan'da apostil şerhi aldırılır; konsolosluk onayı gerekmez. Belgeler Kazakça veya Rusça düzenlenmiş olabilir; her iki durumda da Türkiye'de yeminli tercümanla Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır.
Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; farklı bir çeviri yazı kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu · Yabancıya vergi numarası
Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak
Türk şirketinin Kazakistan'daki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için ortağın Kazakistan vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.
| Ülke | Kâr payı | Faiz | Gayrimaddi hak |
|---|---|---|---|
| Kazakistan | %10 | %10 | %10 |
Kâr payında Türk iç mevzuatındaki oran %15'tir; anlaşma bunu %10'a indirir. Faiz ve gayrimaddi hak ödemelerinde de anlaşma oranı %10'dur. Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi
SGK ve çalışma izni
Türkiye ile Kazakistan arasında sosyal güvenlik anlaşması yoktur. Türkiye'de işe alınan Kazak vatandaşı Türk SGK'sına bildirilir. Kazakistan'daki bir kuruluş adına Türkiye'ye gönderilen ve Kazakistan'da sigortalı olduğunu belgeleyen kişi yalnızca üç aya kadar süren işlerde Türkiye'de sigortalı sayılmaz; üç aydan uzun çalışmada Türk SGK'sına kayıt zorunludur.
Şirkete ortak olmak çalışma hakkı vermez; şirkette yönetici olarak çalışacak ortak için çalışma izni alınır. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri
Banka hesabı ve sermaye
Şirket hesabı Türkiye'deki bir bankada açılır. Bankalar, yurt dışından gelen sermaye ve ortakların kimliği için belge ve fonun kaynağına ilişkin açıklama isteyebilir. Sermayenin bankadan transfer edilmesi, ileride kâr transferi ve yabancı sermaye bildirimleri için kayıt oluşturur. Yabancı sermayeli şirket bildirimleri
Yatırım koruma anlaşması ne sağlar?
Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, yatırımın kamulaştırılmasına karşı güvence, kâr ve sermayenin serbest transferi ile uyuşmazlıkta uluslararası tahkim yolu gibi koruma hükümleri içerir. Kapsam ve koşullar anlaşma metnine göre belirlenir.
Kaynaklar
- Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
- Üç ay kuralı: ÇSGB, çalışma izni muafiyeti kapsamındaki yabancıların sigortalılığı duyurusu (22.05.2023)
- Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları