Navbatdagi umumiy yigʻilish: MChJ va aksiyadorlik jamiyatlari uchun tayyorgarlik qoʻllanmasi
MChJ va aksiyadorlik jamiyatlarida navbatdagi umumiy yigʻilish: muddat, chaqiruv, kun tartibi, yigʻilish va qaror qabul qilish kvorumlari, Vazirlik vakili, bayonnoma va ishtirokchilar roʻyxati, foydani taqsimlash va roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan qarorlar; oyma-oy tayyorgarlik taqvimi.
Navbatdagi umumiy yigʻilish kompaniyaning yillik «hisobot berish» yigʻilishidir. Moliyaviy hisobotlarni tasdiqlash, rahbarlarni javobgarlikdan ozod qilish va foydadan foydalanish masalalari shu yerda hal qilinadi. Yigʻilish oʻtkazilmasa yoki tartibga zid oʻtkazilsa, qarorlarning haqiqiyligi shubha ostiga olinishi mumkin.
Tayyorgarlik taqvimi (kalendar yil asosida)
| Qachon? | Nima qilinadi? |
|---|---|
| Yanvar – fevral | Yil yakunini yopish, moliyaviy hisobotlar, korporativ soliqni hisoblash: Yil oxiri tartib-taomillari |
| Fevral | Rahbariyat moliyaviy hisobotlar va yillik hisobotni tayyorlaydi; foydani taqsimlash boʻyicha taklifni belgilaydi |
| Mart boshi | Kun tartibi belgilanadi; ishtirokchilar chaqiriladi (MChJda kamida 15 kun oldin, aksiyadorlik jamiyatida kamida 2 hafta oldin) |
| Eng kechi 31-martgacha | Navbatdagi umumiy yigʻilish |
| Yigʻilishdan keyin | Roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan qarorlar savdo reyestriga xabar qilinadi; foyda taqsimlanadi va muhtasar deklaratsiyada koʻrsatiladi |
Korporativ soliq deklaratsiyasi aprel oyida topshiriladi; umumiy yigʻilish qarori bilan yakunlangan summalar deklaratsiyaga mos boʻlishi kerak: Korporativ soliq deklaratsiyasi
Kun tartibi
Navbatdagi umumiy yigʻilish kun tartibiga odatda quyidagilar kiradi:
- Yigʻilishni ochish va yigʻilish raisligini shakllantirish,
- Yillik hisobot va moliyaviy hisobotlarni muhokama qilish va tasdiqlash,
- Rahbarlar yoki direktorlar kengashi aʼzolarini javobgarlikdan ozod qilish (ibra),
- Foydadan foydalanish yoki zararlarni qoplash toʻgʻrisida qaror,
- Zarur boʻlsa, rahbarlar yoki direktorlar kengashi aʼzolarini saylash va ularning haq toʻlovlari,
- Mustaqil auditdan oʻtishi shart boʻlgan kompaniyalarda auditorni tayinlash.
MChJ va aksiyadorlik jamiyatlari oʻrtasidagi farqlar
| Masʼuliyati cheklangan jamiyat | Aksiyadorlik jamiyati | |
|---|---|---|
| Chaqiruv | Yigʻilishdan kamida 15 kun oldin, ustavda belgilangan usulda | Yigʻilishdan kamida 2 hafta oldin TTSG da va veb-saytda eʼlon; nomi yozilgan aksiyalar uchun alohida xabarnoma |
| Chaqiruvsiz yigʻilish | Barcha ishtirokchilar hozir boʻlsa va eʼtiroz boʻlmasa, mumkin | Barcha aksiyadorlar hozir boʻlsa va eʼtiroz boʻlmasa, mumkin |
| Qaror kvorumi (umumiy) | Vakillik qilingan ovozlarning oddiy koʻpchiligi | Yigʻilish kvorumi kapitalning toʻrtdan biri; qaror hozir boʻlgan ovozlarning koʻpchiligi bilan |
| Muhim qarorlar | Vakillik qilingan ovozlarning uchdan ikki qismi va ovoz berish huquqiga ega kapitalning mutlaq koʻpchiligi (kapitalni oshirish, faoliyat maqsadini oʻzgartirish, bosh ofisni koʻchirish kabi) | Ustavga oʻzgartirishlar uchun oshirilgan kvorumlar |
| Vazirlik vakili | Talab qilinmaydi | Qonun va nizomda sanab oʻtilgan hollar va sohalarda majburiy |
Yigʻilish hujjatlari
- Ishtirokchilar roʻyxati: yigʻilishda qatnashayotgan ishtirokchilar yoki ularning vakillarini va ularning ulushlarini koʻrsatadi.
- Yigʻilish bayonnomasi: qabul qilingan qarorlar, ovozlar nisbati va har qanday alohida fikrlar qayd etiladi; yigʻilish raisi tomonidan imzolanadi.
- Ishonchnomalar: ishtirokchi nomidan qatnashayotgan vakilning vakolat hujjati.
- Umumiy yigʻilish va bayonnomalar daftari: qarorlar shu daftarga kiritiladi. ETDS ga oʻtgan kompaniyalarda u elektron shaklda yuritiladi: ETDS
Foydani taqsimlash
- Yillik foydaning 5% toʻlangan kapitalning 20% ga yetguncha umumiy qonuniy zaxiraga ajratiladi.
- Ustavda nazarda tutilgan zaxiralar ajratiladi.
- Qolgan foyda umumiy yigʻilish qarori bilan ishtirokchilarga taqsimlanishi yoki kompaniyada qoldirilishi mumkin.
- Jismoniy shaxs boʻlgan ishtirokchilarga taqsimlangan dividendlardan kompaniya soliq ushlab qoladi va uni muhtasar deklaratsiyada koʻrsatadi: Dividend taqsimlash · Dividend kalkulyatori
Oʻtgan yillar zararlari boʻlganda yoki ishtirokchilar kompaniyaga qarzdor boʻlganda foydani taqsimlash alohida baholanishi kerak: Ishtirokchilar joriy hisobi
Roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan qarorlar
Rahbarlar yoki direktorlar kengashi aʼzolarini saylash, ustavga oʻzgartirish kiritish va kapitalni oshirish kabi qarorlar savdo reyestrida roʻyxatdan oʻtkazilishi shart. Moliyaviy hisobotlarni tasdiqlash va javobgarlikdan ozod qilish kabi oddiy qarorlar roʻyxatdan oʻtkazishni talab qilmaydi. Mustaqil auditdan oʻtishi shart boʻlgan kompaniyalarda auditorning tayinlanishi roʻyxatdan oʻtkaziladi va eʼlon qilinadi.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Umumiy yigʻilish oʻtkazmasdan faqat bayonnoma tayyorlash,
- Ishtirokchilari koʻp boʻlgan kompaniyalarda chaqiruv tartibiga rioya qilmaslik,
- Umumiy yigʻilish qarorisiz foyda taqsimlash (ishtirokchilar joriy hisobidan olingan summalar),
- Roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan qarorlarni reyestrga oʻz vaqtida xabar qilmaslik.
Tegishli xizmatimiz: Savdo reyestri tartib-taomillari
Huquqiy asos: 6102-sonli Turkiya Savdo kodeksi 409, 414, 416, 418, 519 va 616–621-moddalar; Aksiyadorlik jamiyatlari umumiy yigʻilishlarini oʻtkazish tartibi va tamoyillari hamda ushbu yigʻilishlarda qatnashadigan Bojxona va savdo vazirligi vakillari toʻgʻrisidagi nizom.