Xayriya, homiylik va reklama xarajatlari: chegirish chegaralari
Daromad soligʻi va korporativ soliqda xayriya va yordam, homiylik va reklama xarajatlarini chegirish shartlari, foiz chegaralari, hujjatlashtirish va koʻp uchraydigan xatolar.
Kompaniyalarning jamiyatga hissa qoʻshish uchun qiladigan xarajatlari soliq qonunchiligida uchta alohida sarlavha ostida baholanadi: xayriya va yordam, homiylik va reklama. Har birining chegirish qoidasi boshqacha va notoʻgʻri sarlavha ostida tasniflangan xarajat chegirilmaydigan xarajatga aylanishi mumkin.
Xayriya va yordam
Umumiy qoida: umumiy va maxsus byudjetli davlat boshqaruvi organlari, viloyat maxsus boshqarmalari, munitsipalitetlar, qishloqlar, Prezident tomonidan soliq imtiyozi berilgan jamgʻarmalar va jamoat manfaati uchun ishlaydigan uyushmalar hamda ilmiy tadqiqot muassasalariga kvitansiya evaziga qilingan xayriya va yordamlar oʻsha yil foydasining 5 foizigacha chegirilishi mumkin. Rivojlanishda ustuvor hududlarda bu stavka 10%.
Toʻliq chegiriladigan xayriyalar: qonun baʼzi xayriyalar uchun foiz chegarasi belgilamagan. Masalan:
- Maktab, sogʻliqni saqlash muassasasi, talabalar yotoqxonasi va bolalar bogʻchasi kabi obyektlar uchun davlat organlariga qilingan xayriyalar,
- Oziq-ovqat bankingi bilan shugʻullanuvchi uyushma va jamgʻarmalarga oziq-ovqat, tozalash vositalari, kiyim-kechak va yoqilgʻi xayriyalari,
- Tabiiy ofatlar munosabati bilan Prezident tomonidan va AFAD orqali boshlangan yordam kampaniyalariga naqd va natura shaklidagi xayriyalar.
Shartlar
- Xayriya qonunda sanab oʻtilgan muassasa va tashkilotlarga qilinishi kerak. Xususiy shaxslarga yoki imtiyozi boʻlmagan jamgʻarmalarga qilingan xayriyalar chegirilmaydi.
- Xayriya uchun kvitansiya olinishi kerak.
- Chegirish xayriya qilingan yil foydasidan amalga oshiriladi; zarar koʻrgan kompaniya xayriyani keyingi yilga oʻtkaza olmaydi.
- Natura shaklidagi xayriyalarda tovar qiymati tannarx yoki bozor qiymati boʻyicha aniqlanadi.
Homiylik
| Sport turi | Chegiriladigan miqdor |
|---|---|
| Havaskorlar sporti | Xarajatning hammasi |
| Professional sport | Xarajatning 50% |
Homiylik xarajatlari 3289-sonli qonun va tegishli qonunchilik doirasida sport klublari, federatsiyalar va belgilangan muassasalarga qilingan naqd va natura shaklidagi xarajatlarni oʻz ichiga oladi. Ular shartnoma hamda kvitansiya yoki hisob-faktura bilan hujjatlashtirilishi kerak.
Reklama va targʻibot xarajatlari
Reklama xarajatlari uchun foiz chegarasi yoʻq; korxona faoliyatiga bogʻliq va hujjatlashtirilgan boʻlsa, hammasi xarajatga yozilishi mumkin. Eʼtibor beriladigan jihatlar:
- Chet eldagi platformalarga toʻlanadigan internet reklamasida 15% manbada ushlab qolinadigan soliq (stopaj) va QQS (KDV) majburiyati bor: Meta va Google reklama hisob-fakturalari
- Targʻibot mahsulotlari reklama xarajati hisoblanadi; ammo sotib olingan tovarlarning bir qismi mijozlarga berilmay, shaxsiy maqsadda ishlatilsa, ular xarajat sifatida qabul qilinmaydi.
- Ijtimoiy tarmoq influenserlari bilan kelishuvlarda hujjat turi (hisob-faktura, mustaqil kasb kvitansiyasi yoki xarajat varaqasi) va ushlab qolinadigan soliq alohida baholanadi.
- Xayriya nomi bilan qilingan, lekin evaziga reklama olinadigan toʻlovlar mohiyatiga qarab reklama xarajati hisoblanishi mumkin; bu shartnomada aniq koʻrsatilishi kerak.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Uyushmaga qilingan yordamni u jamoat manfaati uchun ishlaydigan uyushma ekanini tekshirmasdan chegirish.
- Professional sport klubiga homiylikning hammasini xarajatga yozish.
- Xayriya kvitansiyasini kompaniya nomiga emas, rahbar nomiga olish.
- Zarar koʻrilgan yilda xayriyalarni chegirishga urinish.
Hisob-kitoblar uchun: Korporativ soliq · Chegirilmaydigan xarajatlar: Chegirilmaydigan xarajatlar roʻyxati
Huquqiy asos: 5520-sonli Korporativ soliq toʻgʻrisidagi qonun, 10-modda; 193-sonli Daromad soligʻi toʻgʻrisidagi qonun, 89-modda; 3289-sonli Yoshlar va sport xizmatlari toʻgʻrisidagi qonun.