ABD'den Türkiye'ye yatırım: şirket, vergi ve SGK rehberi

Amerika Birleşik Devletleri vatandaşları ve ABD'de kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir, şube veya irtibat bürosu açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı genel kuruluş adımlarına ek olarak bu ülkeye özgü noktaları özetler.

İki ülke arasındaki anlaşmalar

Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 5 Kasım 2026.

Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak

Türk şirketinin ABD'deki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için alıcının kendi ülkesinin vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.

Türkiye–ABD anlaşmasında kâr payı için sınır, oy hakkı veren hisselerin en az %10'una sahip şirketlerde %15, diğer durumlarda %20'dir. Türk iç mevzuatında yurt dışındaki ortağa dağıtılan kâr payında stopaj oranı %15'tir. Anlaşmadaki sınır bu oranın üzerinde olduğunda iç mevzuattaki %15 uygulanır; anlaşma yalnızca daha düşük bir oran öngördüğünde indirim sağlar. Faizde, banka ve sigorta şirketi gibi mali kuruluşların verdiği kredilerde %10, diğer durumlarda %15; gayrimaddi hak bedellerinde teçhizat kullanımı için %5, diğer durumlarda %10 sınırı vardır.

Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi · Stopaj oranları

Belgeler: apostil ve tercüme

ABD ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır. Amerikan şirketi ortak olacaksa şirketin kuruluş belgesi (certificate of incorporation veya formation), yetkili organ kararı ve vekâletname ABD'de yetkili makamdan apostil şerhi aldırılır; konsolosluk onayı gerekmez. İngilizce belgeler Türkiye'de yeminli tercümanla Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır. ABD'de apostil şerhi, belgeyi düzenleyen eyaletin yetkili makamı (çoğunlukla Secretary of State) tarafından, federal belgelerde ise ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından verilir.

Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; farklı bir çeviri yazı kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu · Yabancıya vergi numarası

SGK ve çalışma izni

Türkiye ile ABD arasında sosyal güvenlik anlaşması yoktur. Türkiye'de işe alınan ABD vatandaşı Türk SGK'sına bildirilir. ABD'deki bir kuruluş adına Türkiye'ye gönderilen ve ABD'de sigortalı olduğunu belgeleyen kişi yalnızca üç aya kadar süren işlerde Türkiye'de sigortalı sayılmaz; üç aydan uzun çalışmada Türk SGK'sına kayıt zorunludur.

Şirkete ortak olmak çalışma hakkı vermez; şirkette yönetici olarak çalışacak ortak için çalışma izni alınır. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri

Banka hesabı ve sermaye

Şirket hesabı Türkiye'deki bir bankada açılır. Bankalar, yurt dışından gelen sermaye ve ortakların kimliği için belge ve fonun kaynağına ilişkin açıklama isteyebilir. Sermayenin bankadan transfer edilmesi, ileride kâr transferi ve yabancı sermaye bildirimleri için kayıt oluşturur. Yabancı sermayeli şirket bildirimleri

Yatırım koruma anlaşması ne sağlar?

Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, yatırımın kamulaştırılmasına karşı güvence, kâr ve sermayenin serbest transferi ile uyuşmazlıkta uluslararası tahkim yolu gibi koruma hükümleri içerir. Kapsam ve koşullar anlaşma metnine göre belirlenir.

Kaynaklar

• Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
• Üç ay kuralı: ÇSGB, çalışma izni muafiyeti kapsamındaki yabancıların sigortalılığı duyurusu (22.05.2023)
• Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları