Birleşik Krallık'tan Türkiye'ye yatırım: şirket, vergi ve SGK rehberi

Birleşik Krallık vatandaşları ve Birleşik Krallık'ta kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir, şube veya irtibat bürosu açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı genel kuruluş adımlarına ek olarak bu ülkeye özgü noktaları özetler.

İki ülke arasındaki anlaşmalar

Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 5 Kasım 2026.

Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak

Türk şirketinin Birleşik Krallık'taki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için alıcının kendi ülkesinin vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.

Türkiye–Birleşik Krallık anlaşmasında kâr payı için sınır, oy gücünün en az %25'ini kontrol eden şirketlerde %15, diğer durumlarda %20'dir. Türk iç mevzuatında yurt dışındaki ortağa dağıtılan kâr payında stopaj oranı %15'tir. Anlaşmadaki sınır bu oranın üzerinde olduğunda iç mevzuattaki %15 uygulanır; anlaşma yalnızca daha düşük bir oran öngördüğünde indirim sağlar. Faiz ödemelerinde anlaşma sınırı %15, gayrimaddi hak bedellerinde %10'dur.

Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi · Stopaj oranları

Belgeler: apostil ve tercüme

Birleşik Krallık ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır. İngiliz şirketi ortak olacaksa Companies House kaydı (incorporation belgesi), yetkili organ kararı ve vekâletname Birleşik Krallık'ta yetkili makamdan apostil şerhi aldırılır; konsolosluk onayı gerekmez. İngilizce belgeler Türkiye'de yeminli tercümanla Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır.

Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; farklı bir çeviri yazı kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu · Yabancıya vergi numarası

SGK ve çalışma izni

Türkiye–Birleşik Krallık sosyal güvenlik anlaşması 1 Haziran 1961 tarihinden beri yürürlüktedir. Birleşik Krallık'taki işveren tarafından Türkiye'ye geçici olarak gönderilen çalışan, anlaşmadaki şartlarla ve süre içinde Birleşik Krallık'ta sigortalı kalabilir; bunun için İngiliz sigorta kurumundan alınan görevlendirme belgesi SGK'ya sunulur. Belge yoksa çalışan Türk SGK'sına bildirilir. Anlaşma, iki ülkede geçen sigorta sürelerinin aylık bağlanması için birleştirilmesine de imkân verir; kapsam ve süreler anlaşma metnine göredir.

Türkiye'de işe alınan çalışan Türk SGK'sına tabidir. Her iki durumda da çalışma izni gerekir; şirkete ortak olmak tek başına çalışma hakkı vermez. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri

Ticaret: serbest ticaret anlaşması

Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılmasından sonra iki ülke arasındaki mal ticareti 29 Aralık 2020'de imzalanan Türkiye–Birleşik Krallık Serbest Ticaret Anlaşması'na göre yürür. Sanayi ürünlerinde gümrük vergisi olmadan ticaret için ürünün anlaşmadaki menşe kurallarını sağlaması ve menşe ispat belgesi gerekir. Gümrük ve dış ticaret

Banka hesabı ve sermaye

Şirket hesabı Türkiye'deki bir bankada açılır. Bankalar, yurt dışından gelen sermaye ve ortakların kimliği için belge ve fonun kaynağına ilişkin açıklama isteyebilir. Sermayenin bankadan transfer edilmesi, ileride kâr transferi ve yabancı sermaye bildirimleri için kayıt oluşturur. Yabancı sermayeli şirket bildirimleri

Yatırım koruma anlaşması ne sağlar?

Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, yatırımın kamulaştırılmasına karşı güvence, kâr ve sermayenin serbest transferi ile uyuşmazlıkta uluslararası tahkim yolu gibi koruma hükümleri içerir. Kapsam ve koşullar anlaşma metnine göre belirlenir.

Kaynaklar

• Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
• Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları