Azerbaycan'dan Türkiye'ye yatırım: şirket, vergi ve SGK rehberi

Azerbaycan vatandaşları ve Azerbaycan'da kurulu şirketler Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilir, mevcut bir şirkete ortak olabilir ya da şube açabilir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıya Türk yatırımcıyla eşit muamele sağlar; kuruluş için ön izin gerekmez. Bu yazı genel kuruluş adımlarına ek olarak bu ülkeye özgü noktaları özetler.

İki ülke arasındaki anlaşmalar

Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı, ikili anlaşmalar · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sosyal güvenlik anlaşmaları · Lahey Konferansı, apostil sözleşmesi taraf listesi. Son kontrol: 5 Kasım 2026.

Vergi: kâr payı, faiz ve gayrimaddi hak

Türk şirketinin Azerbaycan'daki ortağına dağıttığı kâr payında Türkiye'de stopaj yapılır. Anlaşmadaki indirimli oranın uygulanması için alıcının kendi ülkesinin vergi idaresinden aldığı mukimlik belgesi, ödemeden önce Türk şirketinde bulunmalıdır.

Kâr payında Türk iç mevzuatındaki oran %15'tir; Türkiye–Azerbaycan anlaşması bunu %12'ye indirir. Faiz ve gayrimaddi hak ödemelerinde anlaşma oranı %10'dur.

Ayrıntı: Kâr payı dağıtımı vergisi · Mukimlik belgesi · Stopaj oranları

Belgeler: apostil ve tercüme

Azerbaycan ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır. Azerbaycan şirketi ortak olacaksa şirketin kayıt belgesi, yetkili organ kararı ve vekâletname Azerbaycan'da yetkili makamdan apostil şerhi aldırılır; konsolosluk onayı gerekmez. Azerbaycan Türkçesiyle veya Rusça düzenlenen belgeler Türkiye'de yeminli tercümanla Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır.

Gerçek kişi ortaklar için pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi yeterlidir. Türk vergi numarası, ticaret sicili ve banka kayıtlarında ad pasaporttaki Latin harfli yazımla kullanılır; farklı bir çeviri yazı kayıtlar arasında uyuşmazlık yaratır. Adımlar: Yabancılar için şirket kuruluşu · Yabancıya vergi numarası

SGK ve çalışma izni

Türkiye–Azerbaycan sosyal güvenlik anlaşması 9 Ağustos 2001 tarihinden beri yürürlüktedir. Azerbaycan'daki işveren tarafından Türkiye'ye geçici olarak gönderilen çalışan, anlaşmadaki şartlarla ve süre içinde Azerbaycan'da sigortalı kalabilir; bunun için Azerbaycan sigorta kurumundan alınan görevlendirme belgesi SGK'ya sunulur. Belge yoksa çalışan Türk SGK'sına bildirilir. Anlaşma, iki ülkede geçen sigorta sürelerinin aylık bağlanması için birleştirilmesine de imkân verir; kapsam ve süreler anlaşma metnine göredir.

Türkiye'de işe alınan çalışan Türk SGK'sına tabidir. Her iki durumda da çalışma izni gerekir; şirkete ortak olmak tek başına çalışma hakkı vermez. Yabancı çalışanın sosyal güvenliği · Çalışma izni kriterleri

Banka hesabı ve sermaye

Şirket hesabı Türkiye'deki bir bankada açılır. Bankalar, yurt dışından gelen sermaye ve ortakların kimliği için belge ve fonun kaynağına ilişkin açıklama isteyebilir. Sermayenin bankadan transfer edilmesi, ileride kâr transferi ve yabancı sermaye bildirimleri için kayıt oluşturur. Yabancı sermayeli şirket bildirimleri

Yatırım koruma anlaşması ne sağlar?

Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, yatırımın kamulaştırılmasına karşı güvence, kâr ve sermayenin serbest transferi ile uyuşmazlıkta uluslararası tahkim yolu gibi koruma hükümleri içerir. Kapsam ve koşullar anlaşma metnine göre belirlenir.

Kaynaklar

• Anlaşma tarihleri: tablonun altındaki Ticaret Bakanlığı, ÇSGB ve Lahey Konferansı listeleri.
• Genel süreç: Yabancı yatırımcılara hizmetler · Tüm anlaşma oranları