KDV tevkifatı, satıcının tahsil etmesi gereken KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından kesilip doğrudan vergi dairesine yatırılmasıdır. Amaç, KDV'yi tahsil edip ödemeyen satıcı riskini azaltmaktır. Oran "10'da kaç" şeklinde ifade edilir: 5/10 tevkifat, KDV'nin yarısını alıcının ödeyeceği anlamına gelir.
Bir örnekle: kim neyi öder?
Bir işletme, temizlik şirketinden KDV hariç 100.000 TL hizmet alıyor. KDV %20 = 20.000 TL, temizlik hizmetinde tevkifat oranı 9/10.
| Tutar | Kim öder / beyan eder? | |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli | 100.000 TL | Alıcı satıcıya öder |
| Hesaplanan KDV | 20.000 TL | |
| Tevkif edilen KDV (9/10) | 18.000 TL | Alıcı 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder; aynı tutarı 1 No.lu beyannamede indirim olarak da kullanır |
| Satıcıya ödenen KDV (1/10) | 2.000 TL | Satıcı tahsil eder ve kendi 1 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder |
| Satıcıya ödenen toplam | 102.000 TL |
Satıcı, alımlarında ödediği KDV'yi indiremediği için zamanla "devreden KDV" biriktirebilir; bu tutar tevkifattan doğan KDV iadesi olarak talep edilir. Ayrıntı: KDV iadesi rehberi. Hesaplamak için: KDV hesaplama.
12.000 TL sınırı
Kısmi tevkifat, işlem bedeli KDV dahil 12.000 TL'yi (2026 fatura düzenleme sınırı) aştığında uygulanır. Sınırın altındaki işlemlerde tevkifat yapılmaz. Sınırı aşmamak için işlemin kısımlara bölünmesi tevkifat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Kısmi tevkifat tablosu
Belirlenmiş alıcılar: Kamu idareleri, belediyeler, döner sermayeli kuruluşlar, meslek kuruluşları, bankalar, sigorta şirketleri, sendikalar, vakıf üniversiteleri, KİT'ler, OSB'ler, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler ve benzerleri. KDV mükellefleri: KDV mükellefi olan tüm alıcılar.
| İşlem | Oran | Kim uygular? |
|---|---|---|
| Yapım işleri ve bunlarla birlikte yapılan mühendislik-mimarlık, etüt-proje hizmetleri | 4/10 | Belirlenmiş alıcılar (5 milyon TL'yi aşan yapım işlerinde tüm KDV mükellefleri) |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler | 9/10 | Belirlenmiş alıcılar |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların tadil, bakım ve onarımı | 7/10 | Belirlenmiş alıcılar |
| Yemek servis ve organizasyon hizmetleri | 5/10 | Belirlenmiş alıcılar |
| İşgücü temin hizmetleri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Yapı denetim hizmetleri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Fason tekstil, konfeksiyon, çanta ve ayakkabı dikim işleri | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Turistik mağazalara müşteri bulma / götürme | 9/10 | KDV mükellefleri |
| Spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı işlemleri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Servis taşımacılığı | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Karayoluyla yük taşımacılığı | 2/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Her türlü baskı ve basım hizmetleri | 7/10 | Belirlenmiş alıcılar |
| Ticari reklam hizmetleri | 3/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Külçe metal teslimleri | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünleri | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Hurda ve atık teslimi | 7/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Metal, plastik, kâğıt, cam hurdasından elde edilen hammadde | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Pamuk, tiftik, yün, yapağı, ham post ve deri | 9/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Ağaç ve orman ürünleri | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Demir-çelik ürünleri | 5/10 | KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar |
| Belirlenmiş alıcılara yapılan ve yukarıda sayılmayan diğer hizmetler | 5/10 | Belirlenmiş alıcılar |
Serbest meslek makbuzunda tevkifat
Mali müşavir, avukat, mühendis gibi serbest meslek erbabının belirlenmiş alıcılara verdiği danışmanlık ve denetim hizmetlerinde KDV'nin 9/10'u tevkif edilir. Özel şirketlere verilen olağan hizmetlerde KDV tevkifatı yoktur; yalnızca gelir vergisi stopajı vardır. Bu iki kavramın farkı için: Stopaj ve tevkifat farkı. Hesaplamak için: Serbest meslek makbuzu.
Tam tevkifat
Yurt dışındaki kişilerden alınan hizmetler (ör. yabancı yazılım lisansı, reklam) gibi işlemlerde KDV'nin tamamını alıcı hesaplar ve 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder (sorumlu sıfatıyla KDV). Örneğin yurt dışından alınan 1.000 USD'lik dijital reklamda %20 KDV'yi Türkiye'deki alıcı beyan eder ve aynı ay indirim konusu yapar.
Kaynak
KDV Kanunu m.9; KDV Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 bölümü (kısmi tevkifat) ve I/C-2.1.2 (tam tevkifat), güncel değişiklikleriyle.