Kim öder?
KDV'nin ekonomik yükünü nihai tüketici taşır; beyan edip ödeyen satıcıdır. Her işletme sattığında hesapladığı KDV'den, aldığında ödediği KDV'yi düşer ve yalnızca farkı öder. Böylece vergi zincir boyunca parça parça tahsil edilir.
Örnek zincir (KDV %20):
| Aşama | Satış (KDV hariç) | Hesaplanan KDV | İndirilen KDV | Ödenen KDV |
|---|---|---|---|---|
| Üretici | 1.000 TL | 200 TL | 0 TL | 200 TL |
| Toptancı | 1.500 TL | 300 TL | 200 TL | 100 TL |
| Perakendeci | 2.000 TL | 400 TL | 300 TL | 100 TL |
| Tüketici öder | 400 TL toplam |
Oranlar (2026)
| Oran | Başlıca kapsam |
|---|---|
| %1 | Bazı temel gıdalar (ekmek, un vb.), gazete ve dergiler, bazı tarım ürünleri |
| %10 | Bazı gıda ürünleri, lokanta ve yemek hizmetleri, bazı tekstil ve sağlık ürünleri |
| %20 | Genel oran: diğer tüm mal ve hizmetler |
Oranlar ürüne göre Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; bir ürün için kesin oranı faturada kullanmadan önce kontrol edin.
KDV dahil tutardan KDV'yi ayırmak
KDV hariç tutar = KDV dahil tutar ÷ (1 + oran). Örnek: 12.000 TL (%20 dahil) → 10.000 TL + 2.000 TL KDV. Sık yapılan hata, 12.000 × %20 = 2.400 hesaplamaktır.
Tevkifat
Tevkifatlı işlemlerde KDV'nin bir kısmını alıcı vergi dairesine öder; satıcıya yalnızca kalan KDV ödenir. Araçta tevkifat oranını seçerek iki tarafın payını görebilirsiniz. Tablo: KDV tevkifat oranları. Stopajla farkı: Stopaj ve tevkifat farkı. ÖTV ile birlikte: KDV ve ÖTV hesaplama.
Yasal dayanak
3065 sayılı KDV Kanunu m.1, m.28–29 (oran ve indirim), m.9 (sorumluluk); KDV Genel Uygulama Tebliği.