Kim öder?
| Kiraya veren | Kiracı | Stopaj | KDV | Kim ne yapar? |
|---|---|---|---|---|
| Gerçek kişi (şahıs) | İşletme (şirket, şahıs işletmesi, serbest meslek) | %20 | Yok | Kiracı stopajı keser, mal sahibine neti öder, stopajı muhtasarla yatırır |
| Gerçek kişi | Başka bir gerçek kişi (işletme değil) | Yok | Yok | Kiracı brütün tamamını öder; mal sahibi beyan eder |
| Şirket veya ticari işletme | Herkes | Yok | %20 | Kiraya veren fatura keser, KDV'yi kendi beyannamesinde öder; kiracı KDV'yi indirebilir |
Stopajı ekonomik olarak mal sahibi öder (onun vergisinin peşin kısmıdır); yatırma sorumluluğu kiracıdadır. Kiracı kesmezse vergi ve ceza kiracıdan aranır.
Brüt mü, net mi?
Sözleşmede "net 20.000 TL" yazıyorsa mal sahibinin eline 20.000 TL geçmelidir. Brütü bulmak için net ÷ 0,80 hesaplanır: 25.000 TL brüt, 5.000 TL stopaj. Kiracının gideri 25.000 TL'dir.
| Brüt yazılmışsa | Net yazılmışsa | |
|---|---|---|
| Sözleşme bedeli | 25.000 TL | 20.000 TL |
| Brüt kira | 25.000 TL | 25.000 TL |
| Stopaj %20 | 5.000 TL | 5.000 TL |
| Mal sahibine ödenen | 20.000 TL | 20.000 TL |
Sözleşmenin brüt mü net mi olduğu yazmıyorsa uyuşmazlık çıkabilir; sözleşmeye mutlaka "stopaj dahil brüt" veya "stopaj hariç net" ibaresi ekleyin.
Mal sahibi ne yapar?
Kesilen stopajlar yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden düşülür. İşyeri kira gelirinde istisna yoktur; konut kira geliri için yıllık istisna tutarı ayrıca uygulanır. Kira gelirinin beyanı.
İlgili hesaplama: Kira geliri vergisi (GMSİ) hesaplama
Yasal dayanak
GVK m.94/5-a (stopaj), m.70 (gayrimenkul sermaye iradı); KDV Kanunu m.1 ve m.17/4-d; 488 sayılı Kanun (kira sözleşmesi damga vergisi binde 1,89).