Yeniden değerleme oranı: nedir, hangi tutarları değiştirir?
VUK mükerrer 298/B'deki yeniden değerleme oranı nasıl belirlenir, 2026'da hangi ceza, had ve harçları güncelledi, geçici vergi oranından farkı ne?
Vergi kanunlarındaki maktu tutarlar (ceza miktarları, beyan sınırları, istisnalar, harçlar) her yıl kanun değişikliğiyle yeniden yazılmaz. Bu tutarların çoğu, her yıl bir kez ilan edilen tek bir orana bağlanmıştır: yeniden değerleme oranı. Aşağıda oranın nasıl belirlendiğini, 2026'da hangi tutarları değiştirdiğini ve geçici vergi dönemlerinde duyurulan oranlardan farkını özetliyoruz.
Yasal dayanak ve hesaplama
Oran, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer 298. maddesinin (B) fıkrasında tanımlanır. Buna göre yeniden değerleme oranı, TÜİK'in yayımladığı yurt içi üretici fiyat endeksinde (Yİ-ÜFE), ilgili yılın ekim ayı itibarıyla bir önceki yılın aynı dönemine göre gerçekleşen ortalama fiyat artışıdır.
- Ölçüt tüketici enflasyonu (TÜFE) değil, üretici fiyatlarıdır.
- Esas alınan, tek bir ayın yıllık değişimi değil ortalama artıştır; bu nedenle oran, ekim ayındaki yıllık Yİ-ÜFE değişiminden farklı çıkabilir.
- Oranı Hazine ve Maliye Bakanlığı belirler ve VUK genel tebliğiyle Resmî Gazete'de ilan eder.
İlan ve yürürlük
Hesap ekim verisine dayandığı için tebliğ genellikle kasım ayında yayımlanır. Bir yıl için ilan edilen oran, kural olarak izleyen yılın 1 Ocak tarihinden geçerli tutarların hesabında kullanılır.
| Oranın ait olduğu yıl | Oran | Dayanak | Uygulandığı tutarlar |
|---|---|---|---|
| 2025 | %25,49 | 585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 27.11.2025, sayı 33090) | 2026 yılı tutarları |
| 2026 | 4.11.2026 itibarıyla henüz ilan edilmedi | Kasım–aralık 2026'da bekleniyor | 2027 yılı tutarları |
Kaynak: 585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği. 2026 oranı ilan edildiğinde sitedeki tutarlar ve yeniden değerleme oranı aracı güncellenecektir. Şu an geçerli tutarlar: Güncel parametreler.
Hangi tutarları günceller?
Oran tek başına bir tutarı değiştirmez; her kanun kendi maddesinde bu orana atıf yapar:
- Vergi Usul Kanunu: Mükerrer 414. madde, Kanun'daki maktu had, tutar ve cezaların bu oranla artırılmasını öngörür. 2026 tutarları 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile ilan edildi. Genel ve özel usulsüzlük cezaları, fatura düzenleme sınırı ve bilanço esasına geçiş hadleri bunlar arasındadır: İdari para cezaları.
- Gelir Vergisi Kanunu: Mükerrer 123. madde; tarife dilimleri (m.103), konut kira geliri istisnası (m.21) ve beyan sınırları (m.86) gibi tutarlar. 2026 tutarları 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlendi.
- MTV, damga vergisi ve harçlar: 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu m.10, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu tutarları bu orana bağlar, ancak farklı oran belirleme yetkisi de tanır. 2026 için 10783 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile MTV tarifeleri, damga vergisi maktu tutarları ve üst sınırı, maktu harçlar ve harçların asgari-azami hadleri %18,95 oranında artırıldı.
- İdari para cezaları: Kabahatler Kanunu m.17/7'ye göre idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bu oranda artırılır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2026 cezalarında %25,49 artışı uygulamıştır.
- Emlak vergisi: Emlak Vergisi Kanunu'nda da bu orana bağlı güncelleme kuralları vardır; ayrıntılar: Emlak ve değerli konut vergisi.
2026'da güncellenen tutarlardan örnekler
| Kalem | Dayanak | 2026 tutarı | Uygulanan oran |
|---|---|---|---|
| Genel usulsüzlük cezası, sermaye şirketi, 1. derece | VUK 352; 588 Sıra No.lu Tebliğ | 35.000 TL | %25,49 |
| Özel usulsüzlük, belge başına en az | VUK 353/1; 588 Sıra No.lu Tebliğ | 17.000 TL | %25,49 |
| Fatura düzenleme sınırı | VUK 232; 588 Sıra No.lu Tebliğ | 12.000 TL | %25,49 |
| Konut kira geliri istisnası | GVK 21; 332 Seri No.lu Tebliğ | 58.000 TL | %25,49 |
| Stopajsız sermaye iratlarında beyan sınırı | GVK 86; 332 Seri No.lu Tebliğ | 22.000 TL | %25,49 |
| Gelir vergisi tarifesi, %15'lik ilk dilim | GVK 103; 332 Seri No.lu Tebliğ | 190.000 TL'ye kadar | %25,49 |
| Damga vergisi üst sınırı (bir kâğıt için) | DVK 14; 71 Seri No.lu DV Tebliği | 29.115.961,10 TL | %18,95 |
| Bilançoya ait damga vergisi | DVK (1) sayılı tablo; 71 Seri No.lu DV Tebliği | 616,30 TL | %18,95 |
| Çalışma izni olmayan yabancıyı çalıştıran işverene ceza (yabancı başına) | 6735 sayılı Kanun m.23; Kabahatler Kanunu m.17/7 | 102.503 TL | %25,49 |
Kaynaklar: 588 ve 332 Sıra/Seri No.lu Tebliğler ile 71 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliği: Resmî Gazete 31.12.2025, 5. mükerrer · 10783 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı · ÇSGB idari para cezaları
Yuvarlama kuralları
İlan edilen tutarların tam oranla hesaplanandan biraz düşük olması genellikle yuvarlama kuralından kaynaklanır:
- VUK mükerrer 414 ve GVK mükerrer 123: Hesaplanan tutarın %5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bu nedenle tebliğlerdeki tutarlar çoğunlukla yuvarlak sayılardır.
- MTV (197 sayılı Kanun m.10): Ödenecek vergide 1 TL'ye kadar olan kesirler dikkate alınmaz.
- İdari para cezaları (Kabahatler Kanunu m.17/7): 1 TL'ye kadar olan kesirler dikkate alınmaz.
Kıdem tazminatı tavanı bu orana bağlı değildir
Kıdem tazminatı tavanı, 1475 sayılı İş Kanunu m.14'e göre en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen emeklilik ikramiyesine bağlıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 hesabı memur aylık katsayısı ve taban aylık katsayısıyla yapılır; yeniden değerleme oranı kullanılmaz (ÇSGB 2026 kıdem tazminatı tavanı hesabı). Ayrıntılar: Kıdem tazminatı.
Geçici vergi dönemi oranıyla karıştırmayın
VUK mükerrer 298. maddesinin (Ç) fıkrası, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşmadığı dönemlerde amortismana tabi iktisadi kıymetlerin ve birikmiş amortismanlarının isteğe bağlı olarak yeniden değerlenmesine imkân verir. 7571 sayılı Kanun'la 2025–2027 dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmadığı için bu imkân yeniden gündemdedir: Enflasyon düzeltmesi.
Bu değerlemede yıl içinde kullanılan oran, yıllık %25,49 değildir. Gelir İdaresi her geçici vergi dönemi için ayrı bir oran hesaplayıp Kurumlar Vergisi Kanunu sirküleriyle duyurur. Son duyurulan oran:
| Dönem | Oran | Duyuru |
|---|---|---|
| 2026 yılı 3. geçici vergi dönemi | %19,64 | KVK Sirküleri/74, 30.10.2026 |
Farkın özü: yıllık oran, kanunlardaki maktu tutarları bir sonraki yıla taşır; dönem oranı ise işletmenin varlık değerlerini ilgili dönem sonuna taşımak için kullanılır. Kaba hesap için: Yeniden değerleme oranı
Örnek hesaplar
Formül: Yeni yıl tutarı = Önceki yıl tutarı × (1 + yeniden değerleme oranı); sonuç, ilgili kanunun yuvarlama kuralına göre düzeltilir. 2026 oranı henüz ilan edilmediği için aşağıdaki %30 yalnızca örnektir.
Örnek 1: usulsüzlük cezası. Sermaye şirketlerinde 1. derece usulsüzlük cezası 2026'da 35.000 TL'dir. 35.000 × 1,30 = 45.500 TL. Hesaplanan tutarın %5'i 2.275 TL olduğundan, 500 TL'lik kesir dikkate alınmayabilir ve tutar 45.000 TL olarak ilan edilebilir. Kesin tutarı tebliğ belirler.
Örnek 2: idari para cezası. Çalışma izni olmayan yabancıyı çalıştıran işverene 2026'da yabancı başına 102.503 TL ceza uygulanır. 102.503 × 1,30 = 133.253,90 TL. 1 TL'ye kadar olan kesir dikkate alınmadığından tutar 133.253 TL olur.
Vergi cezalarında indirim ve pişmanlık yolları için: Vergi cezaları ve pişmanlık
Sık sorulan sorular
Yeniden değerleme oranı enflasyon oranı mıdır? Hayır. TÜFE değil Yİ-ÜFE esas alınır ve tek bir ayın yıllık değişimi değil, ekim ayı itibarıyla ortalama fiyat artışı kullanılır.
2027'de geçerli tutarlar ne zaman belli olur? 2026 yılı oranı ilan edildikten sonra, VUK, GVK ve damga vergisi tutarlarını belirleyen tebliğlerle. 2026 tutarları 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştı.
Her tutar aynı oranda mı artar? Kural budur, ancak bazı kanunlar Cumhurbaşkanı'na farklı oran belirleme yetkisi verir. 2026'da MTV, damga vergisi ve harçlar %25,49 yerine %18,95 artırıldı.
Kıdem tazminatı tavanı bu oranla mı artar? Hayır. Tavan memur maaş katsayılarına bağlıdır ve memur maaşlarıyla birlikte güncellenir.
Geçici vergi dönemlerinde hangi oran kullanılır? Gelir İdaresi her geçici vergi dönemi için mükerrer 298/B'ye göre ayrı bir oran duyurur; 2026 yılı 3. dönem için %19,64'tür. Sirküler bu oranın ilgili olduğu maddeler olarak KVK 32/A ve GVK geçici 69'u gösterir.
Yeniden değerleme yapmak zorunlu mu? Mükerrer 298/Ç kapsamındaki varlık değerlemesi isteğe bağlıdır. Maktu tutarların artışı ise kendiliğinden uygulanır; mükellefin bir işlem yapması gerekmez.
Kendi tutarlarınızın 2027'de nasıl değişeceğini değerlendirmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Yasal dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer m.298 (B) ve (Ç), mükerrer m.414; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu mükerrer m.123; 197 sayılı Kanun m.10; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7; 585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 27.11.2025, sayı 33090); 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, 332 Seri No.lu GV Genel Tebliği ve 71 Seri No.lu DV Genel Tebliği (RG 31.12.2025, sayı 33124, 5. mükerrer); 10783 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 31.12.2025, sayı 33124).