Dönem sonu işlemleri: sayım, mutabakat ve kapanış listesi
Bilanço esasına göre defter tutan şirketler için yıl sonu kapanış kontrol listesi: sayımlar, mutabakatlar, değerleme kayıtları, tahakkuklar ve beyanname öncesi kontroller.
Kurumlar vergisi beyannamesi nisan ayında verilir, ama doğru bir beyannamenin temeli 31 Aralık'ta atılır. Bu yazı, yıl sonu kapanışını takvim sırasıyla bir kontrol listesi olarak sunar.
Aralık ayında: hazırlık
- Yıl içinde alınan ve satılan sabit kıymetlerin listesi güncellendi mi?
- Ödenmemiş ya da tahsil edilmemiş eski faturalar ayıklandı mı?
- Sayım günü, sayım ekibi ve sayım formu belirlendi mi?
- Yeni yıl defterlerinin açılış onayı ya da e-Defter berat düzeni planlandı mı?
31 Aralık: sayımlar
Kasa sayımı. Kasada fiilen bulunan para, kayıtlı kasa bakiyesiyle karşılaştırılır. Kayıtta yüksek kasa bakiyesi görünüp kasada para yoksa, bu durum ortağa verilmiş borç gibi değerlendirilebilir ve vergi riski taşır.
Stok sayımı. Mal, hammadde, yarı mamul ve mamul miktarları sayılır; sayım tutanağı imzalanır. Değerleme, seçilen maliyet yöntemiyle yapılır: Stok değerleme
Demirbaş sayımı. Kayıtlı ama artık bulunmayan ya da kullanılamaz durumdaki demirbaşlar belirlenir; elden çıkarma işlemi belgelenir.
Mutabakatlar
| Mutabakat | Nasıl |
|---|---|
| Banka | Her hesabın yıl sonu ekstresi defterle karşılaştırılır |
| Müşteriler ve tedarikçiler | Önemli tutarlı cariler için yazılı mutabakat mektubu |
| Kredi kartları | Ekstre ile kayıt karşılaştırması |
| Ortaklar cari hesabı | Bakiye ve adat hesabı: Ortaklar cari hesabı |
| SGK ve vergi | Ödenecek vergi ve SGK borçları ile tahakkuklar |
Mutabakatta çıkan farklar, kapanış kayıtlarından önce çözülmelidir.
Değerleme ve düzeltme kayıtları
- Kur değerlemesi: Döviz kasası, banka, alacak ve borçlar TCMB döviz alış kuruyla değerlenir: Kur değerlemesi · Dönem sonu kurları
- Reeskont: Vadeli senetli alacak ve borçlar için reeskont ayrılabilir: Reeskont
- Amortisman: Yıllık amortismanlar kaydedilir: Amortisman yöntemleri
- Şüpheli alacaklar: Dava veya icra aşamasındaki alacaklar için karşılık ayrılır: Şüpheli ve değersiz alacaklar
- Tahakkuklar: Yıl sonu itibarıyla doğmuş ama faturası gelmemiş giderler (kira, elektrik, faiz) ve gelecek yıllara ait peşin ödemeler ayrıştırılır.
- Kıdem tazminatı: Vergi açısından karşılık gider yazılamaz; ticari bilançoda TFRS'ye göre hesaplanabilir.
Vergi hesabı öncesi
- Kanunen kabul edilmeyen giderler tek tek listelenir: KKEG listesi
- Geçmiş yıl zararları ve mahsup edilebilecek süreleri kontrol edilir: Geçmiş yıl zararı mahsubu
- Asgari kurumlar vergisi karşılaştırması yapılır: Yurt içi asgari kurumlar vergisi
- Yıl içinde ödenen geçici vergiler mahsup için listelenir.
Kapanıştan sonra
- e-Defter beratlarının süresinde yüklendiği kontrol edilir: e-Defter berat süreleri
- Finansal tablolar ortaklara ve gerekiyorsa bağımsız denetçiye sunulur.
- Olağan genel kurul için hazırlık yapılır: Genel kurul
- Kurumlar vergisi beyannamesi: Nisan ayına hazırlık listesi
İlgili hizmetimiz: Beyannameler
Yasal dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.185–188 (envanter), 258–290 (değerleme); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.64–88.