Ücret, işverene bağlı ve işyerine ait bir işte çalışanlara hizmet karşılığında verilen para ve parayla ölçülebilen menfaatlerdir (GVK 61). Ödemenin adı (prim, ikramiye, harcırah, yardım) niteliğini değiştirmez; belgesiz ve götürü ödemeler de ücrettir. Belgeli gerçek giderlerin karşılanması ise ücret değildir.
2026 gelir vergisi tarifesi (ücretler)
| Matrah aralığı | Oran |
|---|---|
| 0 – 190.000 TL | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 – ∞ TL | %40 |
Tarife yılbaşından itibaren biriken kümülatif matraha uygulanır; bu nedenle yıl ilerledikçe çalışan üst dilime geçer ve aynı brütle neti düşer. Yıllık net taahhüt verilecekse bunun maliyeti yıl içinde artar. Maaş hesaplama aracı aylara göre dilim değişimini grafikle gösterir.
Asgari ücret istisnası
Ücretin asgari ücrete karşılık gelen kısmı tüm çalışanlar için gelir ve damga vergisinden istisnadır; 2022'de kaldırılan asgari geçim indiriminin yerini almıştır ve medeni hal veya çocuk sayısına göre değişmez. İstisna yalnızca bir işverende uygulanır. Asgari ücret hesaplama
Vergiden istisna yan haklar (özet)
| Yan hak | Gelir vergisi |
|---|---|
| İşyerinde verilen yemek | Tutar sınırı olmadan istisna |
| Yemek bedeli (nakit, kart veya çek) | Fiilen çalışılan gün başına 300 TL'ye kadar |
| Toplu taşıma kartı, bilet veya servis | Günlük 158 TL'ye kadar; nakit yol parası istisna değil |
| Engellilik indirimi | 1. derece 12.000 TL, 2. derece 7.000 TL, 3. derece 3.000 TL (aylık, matrahtan) |
| Bireysel emeklilik ve sağlık sigortası (çalışanın ödediği) | Ücretin %15'i ve yıllık asgari ücret tutarıyla sınırlı indirim |
| Evden çalışma ödeneği | Günlük brüt asgari ücretin %5'ine kadar |
Tam liste ve SGK karşılıkları: Yan haklar: vergi ve SGK · SGK prim oranları
Yurt dışındaki işverenden döviz olarak alınan ücret
GVK 23/14'e göre aşağıdaki dört şart birlikte sağlanırsa ücret gelir vergisinden istisnadır:
- İşverenin kanuni merkezi ve iş merkezi yurt dışındadır.
- Ücret yurt dışında elde edilen kazançtan ödenir.
- Ödeme döviz olarak yapılır.
- Ücret Türkiye'de gider olarak kaydedilmez.
Şartlardan biri bozulursa istisna tamamen kaybedilir. İstisna yalnızca gelir vergisiyle ilgilidir; SGK yükümlülüğü ve yabancı işverenin Türkiye'de işyeri oluşturup oluşturmadığı ayrıca değerlendirilir. Yabancı şirketler için istihdam
Yerleşiklik
Türkiye'de ikametgâhı olan veya bir takvim yılında 6 aydan fazla kesintisiz kalan kişi tam mükelleftir ve dünya genelindeki geliri üzerinden vergilenir (geçici ayrılışlar süreyi bölmez). Yerleşik olmayanlar yalnızca Türkiye kaynaklı ücretten vergilenir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları vergileme hakkını farklı paylaştırabilir; yararlanmak için diğer ülkeden mukimlik belgesi gerekir. Çifte vergilendirme
Beyan gerekir mi?
Tek işverenden alınan ve stopajla vergilendirilen ücret, tarifenin dördüncü dilim tutarını aşmadıkça beyan edilmez. Birden fazla işverenden ücret alanlarda ikinci ve sonraki işverenlerden alınanların toplamı kanundaki sınırı aşarsa mart ayında yıllık beyanname verilir; işverenlerce kesilen vergiler mahsup edilir.
Sık yapılan hatalar
- Asgari geçim indirimini hâlâ hesaplamak.
- Nakit yol parasını istisna saymak.
- Yurt dışı işverenli istisnada ücreti Türkiye'de gider yazmak.
- Net ücret taahhüdünü dönem belirtmeden vermek.
Kaynaklar
193 sayılı GVK m.4 (yerleşiklik), m.23 (istisnalar), m.31 (engellilik), m.61 (ücret), m.63 (indirimler), m.86 (beyan), m.103–104 (tarife); 488 sayılı DVK; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları.