İkamet izinleri İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı'nca verilir. Geçerli bir çalışma izni sahibine ayrıca ikamet izni gerekmez; ancak bu muafiyet yalnızca çalışana aittir, eşi ve çocukları aile ikamet izni alır. Şirket ortaklığı tek başına ikamet hakkı vermez.
Türler
| İzin | Kimler için? | Süre |
|---|---|---|
| Kısa dönem | Taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı veya iş kurma, turizm, tedavi ve kanunda sayılan diğer nedenler | Bir defada en çok 2 yıl |
| Kısa dönem (yatırımcı) | Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapanlar; eş ve bakmakla yükümlü çocuklar | 5 yıla kadar |
| Aile | Türk vatandaşının veya ikamet izni sahibinin eşi, 18 yaşından küçük çocukları, bakmakla yükümlü olunan çocukları | Bir defada en çok 3 yıl; destekleyicinin izin süresini aşamaz |
| Öğrenci | Türkiye'de bir eğitim kurumuna kayıtlı olanlar | Öğrenim süresince |
| Uzun dönem | Kesintisiz en az 8 yıl ikamet edenler | Süresiz |
| İnsani, insan ticareti mağduru | Mevzuatta sayılan durumlar | Duruma göre |
Başvurunun kaderini belirleyen iki şart
Sağlık sigortası: İzin süresinin tamamını kapsamalıdır. Çalışanlar için SGK kaydı yeterlidir; diğerleri ilan edilen kapsamda özel sağlık sigortası yaptırır.
Adres: Noter onaylı kira sözleşmesi veya tapu ile kayıt yapılabilir bir adres gerekir. Kart tesliminden itibaren 20 iş günü içinde adres kaydı yapılmalıdır. Yabancı nüfus oranı belirlenen eşiği aşan mahalleler yeni ikamet kayıtlarına kapalıdır; kira sözleşmesini imzalamadan önce kontrol edilmelidir.
Aile ikamet izni şartları
- Destekleyicinin yeterli ve düzenli geliri
- Aile bireylerinin sayısına uygun konut
- Her aile bireyi için sağlık sigortası
- Destekleyicinin adli sicil kaydı
- Adres kayıt belgeleri
Başvuru adımları
- İkamet gerekçesi ve izin türünün belirlenmesi
- Adresin kayıt için uygunluğunun kontrolü
- Çevrim içi başvuru (e-İkamet) ve il göç idaresinden randevu
- Dosya: pasaport, biyometrik fotoğraf, sağlık sigortası, gelir belgesi, adres belgeleri, gerekçeye özel belgeler; yabancı belgeler apostil ve yeminli tercümeyle
- Randevuda başvuru; harç ve kart bedelinin ödenmesi (eksik belgeye kısa tamamlama süresi verilir)
- Kartın teslimi ve adres kaydı
| Aşama | Süre (yaklaşık) |
|---|---|
| Apostil ve tercüme | 1–3 hafta |
| Çevrim içi başvuru | 1 gün |
| Randevu bekleme | Birkaç hafta |
| Randevu, kart ve adres kaydı | 2–6 hafta |
Uzatma ve süre aşımı
- Uzatma başvurusu bitişten 60 gün önce başlar ve her durumda süre bitmeden yapılmalıdır. Süresinde başvuranlar değerlendirme boyunca Türkiye'de kalabilir.
- Süre bittikten sonra kalmak ertesi günden itibaren ihlaldir: idari para cezası ve, süreye göre, çıkışta giriş yasağı. Ülkeden çıkıp girmek ihlali silmez ve sonraki başvuruları (çalışma izni dahil) etkiler.
Uzun dönem ikamet izni
Kesintisiz en az 8 yıl ikamet, son 3 yılda kamu kurumlarından sosyal yardım almamış olmak, yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ve kamu düzeni şartları. Kanuni sınırları aşan yurt dışı süreleri kesintisizliği bozar. Uzun dönem ikamet izni sahibi süresiz çalışma iznine başvurabilir ve çalışma izni kriterlerinden muaftır.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Şirket kuran veya Türkiye'ye çalışan getiren müşterilerimiz için ikamet ve çalışma izni dosyalarını şirket kuruluşu ve bordroyla birlikte planlıyor; gelir belgesi, sigorta ve vergi kayıtlarını uyumlu hale getiriyoruz. Göç hukuku uyuşmazlıklarında avukatla birlikte çalışıyoruz.
Kaynaklar
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (m.30–49) ve Uygulama Yönetmeliği; Göç İdaresi Başkanlığı duyuruları; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (çalışma izninin ikamet izni yerine geçmesi).