Şube açmak: ticaret sicili, vergi, SGK ve ruhsat adımları
Şirketlerin yurt içinde şube açması: şube ile depo, irtibat bürosu ve işyeri farkı, yönetim organı kararı, ticaret sicili tescili, şube müdürü, vergi ve SGK bildirimleri, ruhsat, muhasebe yöntemi ve maliyet kalemleri.
İkinci bir mağaza, yeni bir şehirde ofis ya da üretim için ayrı bir atölye… Her yeni adres bir şube anlamına gelmez; ama gerçekten şube niteliğindeyse ticaret sicilinden SGK'ya kadar bir dizi işlem gerekir.
Şube nedir, ne değildir?
Şube, merkeze bağlı olmakla birlikte, üçüncü kişilerle merkezin yapabileceği işleri bağımsız olarak yapabilen ve kendine ait bir organizasyonu olan işletme birimidir. Şubenin ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; şubenin borçlarından şirket sorumludur.
| Birim | Ticaret sicili tescili | Vergi dairesine bildirim | SGK |
|---|---|---|---|
| Şube | Gerekir | Gerekir | Çalışan varsa ayrı işyeri dosyası |
| Depo, şantiye, satış noktası (bağımsız işlem yapmayan) | Gerekmez | İşyeri olarak bildirilir | Çalışan varsa işyeri bildirimi |
| İrtibat bürosu (yabancı şirket) | Ticari faaliyet yapamaz; ayrı izin rejimi | Duruma göre | Çalışan varsa |
Yabancı şirketlerin Türkiye'de şube veya irtibat bürosu açması ayrı bir süreçtir: Şube ve irtibat bürosu
Adım adım
1. Karar Limited şirkette müdür veya müdürler kurulu, anonim şirkette yönetim kurulu, şube açılış kararı alır. Kararda şubenin unvanı (şirket unvanı ile birlikte "… Şubesi" ibaresi), adresi ve şube müdürü yer alır. Şablon: Şube açılış kararı
2. Şube müdürü Şube müdürü, şubeyle ilgili işlerde şirketi temsil eder. Atanan kişinin imza beyanı ticaret sicili müdürlüğünde veya noterde verilir.
3. Ticaret sicili tescili Şube, bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Başka bir ildeki şube için o ilin ticaret siciline ve odasına kayıt yapılır. 2026 için şube açılış harcı 35.354,50 TL'dir: Ticaret sicili harç ve ücretleri
4. Vergi dairesi Şube, vergi dairesine işyeri olarak bildirilir. Şube adresinde vergi dairesi yoklama yapabilir. Şube için ayrı vergi numarası alınmaz; şirket tek bir vergi mükellefidir.
5. SGK Şubede çalışan istihdam edilecekse, şube için ayrı işyeri dosyası açılır. Bu dosya, ilk çalışanın işe başlamasından önce oluşturulmalıdır: İşe giriş bildirgesi
6. Ruhsat ve izinler Faaliyetin niteliğine göre belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı, gerekiyorsa sektörel izinler alınır: İşyeri açma ruhsatı
7. Diğer yükümlülükler
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri şube için ayrıca planlanır: İSG yükümlülükleri
- Şube tabelasında ve belgelerde unvan doğru kullanılır.
- e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarında şube adresi ve kodu tanımlanır.
Muhasebe nasıl tutulur?
Şubenin muhasebesi iki şekilde tutulabilir:
- Merkezde tek muhasebe: Şubenin işlemleri merkezin defterlerinde, şube ayrımı yapılarak izlenir.
- Ayrı muhasebe: Şube kendi kayıtlarını tutar; dönem sonunda merkezle birleştirilir.
Her iki yöntemde de şirket tek bir beyanname verir. Şubenin karlılığını izlemek için masraf ve gelir merkezlerinin ayrı tanımlanması yararlıdır.
Şube kapanışı
Şube kapatılırken yetkili organ kararı alınır, ticaret sicilinden terkin edilir, vergi dairesine ve SGK'ya bildirim yapılır. Şubede çalışanların iş sözleşmeleri için ya başka işyerine nakil ya da fesih süreci işletilir.
Yasal dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.40 ve 47; Ticaret Sicili Yönetmeliği; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.156 ve 157; 5510 sayılı Kanun m.11.