Sıradaki son gün: 28/10 · KDV beyannamesi ve ödemesi
Buradasınız
İş hukuku · Yayın tarihi: 28 Ekim 2026 · 4 dk okuma

İş sağlığı ve güvenliği: küçük işletmeler için yükümlülük haritası

6331 sayılı Kanun'a göre işverenin İSG yükümlülükleri: tehlike sınıfı, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan eğitimleri, sağlık gözetimi, İSG kurulu, iş kazası bildirimi ve tehlike sınıfına göre süreler tablosu.

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), yalnızca fabrikaların ya da şantiyelerin konusu değildir. Bir muhasebe bürosu da, bir kafe de, tek çalışanı olan bir e-ticaret şirketi de 6331 sayılı Kanun'un kapsamındadır. Yükümlülüklerin sıklığı ise işyerinin tehlike sınıfına göre değişir.

Önce tehlike sınıfınızı öğrenin

Tehlike sınıfı, işyerinin SGK'daki NACE faaliyet koduna göre belirlenir: az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli. Örneğin büro hizmetleri genellikle az tehlikeli, lokantalar ve birçok imalat işi tehlikeli, inşaat ve madencilik çok tehlikeli sınıftadır. Faaliyet kodunuzu kontrol etmek için: NACE kodu seçimi

Tehlike sınıfına göre yükümlülükler

Yükümlülük Az tehlikeli Tehlikeli Çok tehlikeli
Risk değerlendirmesinin yenilenmesi (en geç) 6 yılda bir 4 yılda bir 2 yılda bir
Çalışan İSG eğitimi (en az) 3 yılda bir, 8 saat 2 yılda bir, 12 saat Yılda bir, 16 saat
Periyodik sağlık muayenesi 5 yılda bir 3 yılda bir Yılda bir
Acil durum planının yenilenmesi 6 yılda bir 4 yılda bir 2 yılda bir

İşyerinde önemli bir değişiklik (yeni makine, yeni bölüm, iş kazası) olduğunda risk değerlendirmesi süre beklenmeden yenilenir. İşe yeni başlayan her çalışana, işe başlamadan önce temel İSG eğitimi verilir.

İSG profesyonelleri

  • Kural olarak her işveren, bir iş güvenliği uzmanı ve bir işyeri hekimi görevlendirir. Bu hizmet, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) satın alınabilir.
  • Çalışma süresi, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre belirlenir.
  • Az tehlikeli sınıfta ve 10'dan az çalışanı olan işyerlerinde, işveren veya işveren vekili gerekli eğitimi alarak iş güvenliği uzmanlığı görevini kendisi üstlenebilir. Belirli şartlarla diğer küçük işyerlerinde de bu imkân vardır.

Diğer temel yükümlülükler

  1. Acil durum planı ve tatbikatlar; yangın söndürme, ilk yardım ve tahliye ekiplerinin belirlenmesi.
  2. Çalışan temsilcisi: Çalışan sayısına göre bir veya daha fazla çalışan temsilcisi atanır.
  3. İSG kurulu: 50 veya daha fazla çalışanı olan ve altı aydan fazla süren işlerin yapıldığı işyerlerinde kurulur.
  4. Kişisel koruyucu donanım: Riske uygun donanım ücretsiz verilir ve kullanımı denetlenir.
  5. İşe giriş muayenesi: Çalışan işe başlamadan önce sağlık muayenesinden geçirilir; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde işe uygunluk raporu alınır.
  6. Kayıtlar: Eğitim katılım belgeleri, risk değerlendirmesi, tespit ve öneri defteri, muayene raporları saklanır.

İş kazası olursa

  • Kaza geçiren çalışana hemen ilk yardım yapılır ve sağlık kuruluşuna ulaştırılır.
  • Kaza, olaydan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya iş kazası bildirgesiyle bildirilir.
  • Kazanın nedenleri araştırılır, risk değerlendirmesi güncellenir ve kayıt altına alınır.
  • Bildirimi zamanında yapılmayan kazalarda idari para cezası uygulanır ve SGK'nın yaptığı masraflar işverenden istenebilir.

Kayıt dışı bir çalışanın iş kazası geçirmesi ise en ağır sonuçları doğurur: Kayıt dışı çalıştırmanın maliyeti

Yaptırımlar

Kanun'daki yükümlülüklere aykırılık, her bir aykırılık için ayrı idari para cezası gerektirir; bazı aykırılıklarda ceza, aykırılığın devam ettiği her ay için tekrarlanır. Hayati tehlike bulunan durumlarda işyerinde işin durdurulması kararı verilebilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.

Başlangıç kontrol listesi

  • İşyerinin tehlike sınıfı belirlendi mi?
  • İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirildi mi (veya OSGB sözleşmesi yapıldı mı)?
  • Risk değerlendirmesi ve acil durum planı hazır mı?
  • Çalışanlara işe başlamadan önce İSG eğitimi verildi mi?
  • İşe giriş muayeneleri yapıldı mı?
  • Çalışan temsilcisi atandı mı?

Çalışan sayısı 50'yi aşan işyerlerinde engelli çalıştırma yükümlülüğü de vardır: Engelli kontenjanı

Yasal dayanak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu; İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği; Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik; 5510 sayılı Kanun m.13 ve 14.