KOSGEB destekleri: kayıt, başvuru ve muhasebe tarafı
KOSGEB destek sistemine giriş: KOBİ tanımı, e-Devlet üzerinden kayıt ve KOBİ beyannamesi, destek programı türleri, başvuru ve ödeme süreci, belge düzeni, hibelerin muhasebeleştirilmesi ve sık yapılan hatalar.
KOSGEB, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere hibe, geri ödemeli destek ve kredi faiz desteği sağlayan kamu kurumudur. Programlar ve tutarlar sık güncellendiği için bu yazı, programların değişse de değişmeyen ortak kurallarına odaklanıyor.
1. KOBİ misiniz?
KOSGEB desteklerinden yararlanabilmek için işletmenin KOBİ tanımına uyması gerekir. KOBİ tanımı; çalışan sayısı (250'den az) ile yıllık net satış hasılatı veya mali bilanço büyüklüğüne göre Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenen yönetmelikle belirlenir. İşletme mikro, küçük veya orta ölçekli olarak sınıflandırılır; bazı programlar yalnızca belirli ölçekteki işletmelere açıktır.
Ayrıca işletmenin faaliyet kodunun (NACE) KOSGEB'in destek verdiği sektörler arasında olması gerekir: NACE kodu seçimi
2. Kayıt
- Kayıt, e-Devlet üzerinden KOSGEB e-Hizmetler sistemine giriş yapılarak oluşturulur.
- İşletme bilgileri ve ortaklık yapısı girilir; KOBİ beyannamesi düzenlenir.
- KOBİ beyannamesi, her yıl yeni mali verilerle güncellenmelidir. Güncel olmayan beyanname, başvuruların reddine veya ödemelerin durmasına yol açabilir.
3. Program türleri
| Program grubu | Kimler için? | Destek şekli (genel) |
|---|---|---|
| Girişimcilik | Yeni kurulan işletmeler; çoğunlukla uygulamalı girişimcilik eğitimi şartıyla | Kuruluş ve ilk yıl giderleri için hibe ve geri ödemeli destek |
| İşletme geliştirme | Faal KOBİ'ler | Danışmanlık, eğitim, nitelikli eleman, belgelendirme, tanıtım |
| Teknoloji ve Ar-Ge | Yenilikçi ürün ve süreç geliştiren işletmeler | Proje bazlı hibe ve geri ödemeli destek |
| Dijitalleşme ve verimlilik | Üretim ve hizmet işletmeleri | Yazılım, donanım ve dönüşüm projeleri |
| İhracat ve uluslararasılaşma | İhracata başlayan veya ihracatını artıran KOBİ'ler | Yurt dışı pazarlama, fuar, sertifikasyon |
| Kredi faiz desteği | Belirli koşullardaki işletmeler | Banka kredilerinin faizinin bir kısmının karşılanması |
Güncel programlar, başvuru dönemleri ve destek üst limitleri KOSGEB'in duyurularında ilan edilir; başvurudan önce mutlaka güncel program esaslarına bakılmalıdır. Kredi seçeneklerini karşılaştırmak için: Kredi hesaplama
4. Başvuru ve ödeme süreci
- Başvuru: Program esaslarına göre proje veya iş planı sistem üzerinden sunulur.
- Değerlendirme: Başvuru, KOSGEB müdürlüğü veya kurul tarafından değerlendirilir.
- Harcama: Onaylanan kalemler için harcama yapılır. Bazı programlarda harcamanın onaydan sonra yapılması şarttır; onaydan önce yapılan harcamalar desteklenmeyebilir.
- Ödeme talebi: Fatura, ödeme belgesi (banka dekontu) ve gerekli diğer belgelerle ödeme talep edilir.
- İzleme: Proje süresince ve sonrasında yerinde tespit ve raporlama yapılabilir.
5. Belge düzeni
- Faturalar işletme adına düzenlenmiş olmalı ve ödeme banka aracılığıyla yapılmalıdır.
- Ortaklarla veya ilişkili kişilerle yapılan alımlar, program esaslarına göre desteklenmeyebilir.
- Destek kapsamında alınan makine ve teçhizat, belirli süre satılamaz ve amacı dışında kullanılamaz.
- SGK ve vergi borcunun olmaması, ödemeler için genellikle aranan şartlardır: SGK prim borcu
6. Muhasebe ve vergi
- Hibeler, kural olarak işletmenin geliri niteliğindedir; hangi dönemde ve nasıl gelir yazılacağı (doğrudan gelir veya ilgili varlığın ömrüne yayılarak) desteğin konusuna göre belirlenir.
- Geri ödemeli destekler borç olarak kaydedilir.
- Destekle alınan varlıkların amortismanı ve KDV indirimi normal kurallara göre değerlendirilir.
Kayıtların doğru tutulması, hem KOSGEB'in izlemesinde hem de vergi incelemesinde önem taşır.
Sık yapılan hatalar
- KOBİ beyannamesinin yıllık güncellenmemesi,
- Onaydan önce harcama yapılması,
- Elden veya ortak hesabından ödeme yapılması,
- Ödeme talebinin süresinde yapılmaması,
- Destekle alınan varlığın süresinden önce satılması.
Teknoloji odaklı işletmeler için ayrıca: Teknokent ve Ar-Ge teşvikleri · Yatırım teşvikleri için: Teşvikler ve bölgeler
Yasal dayanak: 3624 sayılı KOSGEB Kanunu; Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik; KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği.