Kısmi süreli (part-time) çalışma: sözleşme, SGK gün hesabı ve ücret
Kısmi süreli iş sözleşmesinin tanımı, eşit davranma ilkesi, SGK prim gün hesabı, eksik gün kodu, ücret ve yan hakların orantılanması, çağrı üzerine çalışma ve isteğe bağlı sigorta ile gün tamamlama.
Haftanın birkaç günü ya da günün yalnızca bir bölümünde çalışan biri için tam zamanlı bir sözleşme yapmak hem gereksiz maliyet hem de yanlış bildirim riski doğurur. İş Kanunu bu durumlar için kısmi süreli iş sözleşmesini düzenler.
Tanım
Çalışanın normal haftalık çalışma süresi, işyerindeki tam süreli emsal çalışanınkine göre önemli ölçüde daha az ise sözleşme kısmi sürelidir. Yönetmelik bu ölçüyü, tam süreli çalışmanın üçte ikisi olarak belirlemiştir. Haftalık 45 saatlik bir işyerinde, haftada 30 saate kadar çalışma kısmi süreli sayılır.
Sözleşmenin yazılı yapılması ve çalışma gün ve saatlerinin açıkça belirtilmesi önerilir. Hazır şablonlarımızda kısmi süreli seçenekler bulunur: Belirli süreli iş sözleşmesi
Eşit davranma
Kısmi süreli çalışan, sırf kısmi süreli çalıştığı için tam süreli emsaline göre farklı işleme tabi tutulamaz. Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir haklar (ikramiye, yemek yardımı gibi) çalışma süresiyle orantılı ödenir. Yıllık izin, kıdem tazminatı ve ihbar süresi bakımından kısmi süreli çalışan, tam süreli çalışanla aynı kurallara tabidir; kıdem süreleri takvim olarak hesaplanır.
SGK gün hesabı: örnek
Kısmi süreli çalışanın prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saatinin 7,5'e bölünmesiyle bulunur. Küsuratlı gün tam gün sayılır.
| Tutar | |
|---|---|
| Çalışma düzeni | Haftada 3 gün, günde 6 saat |
| Ayda çalışılan saat (yaklaşık 13 iş günü) | 78 saat |
| Prim gün sayısı | 78 ÷ 7,5 = 10,4 → 11 gün |
| Eksik gün | 30 − 11 = 19 gün, eksik gün kodu 06 |
Kısmi süreli çalışan için de prime esas kazanç, bildirilen gün sayısı kadar günlük asgari ücretten az olamaz. 11 gün bildirilen bir çalışan için 2026'da alt sınır 11 × 1.101 TL'dir. Kodlar için: Eksik gün kodları
Eksik günler ve isteğe bağlı sigorta
Kısmi süreli çalışan, ay içindeki eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile 30 güne tamamlayabilir. Bu, emeklilik için gereken prim gün sayısına daha hızlı ulaşmasını sağlar. Primi çalışan öder: İsteğe bağlı sigorta primi
Çağrı üzerine çalışma
İşin gerektirdiği hâllerde çalışanın çağrıldığında çalışacağı da kararlaştırılabilir. Sözleşmede haftalık, aylık ya da yıllık çalışma süresi belirtilmezse haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılır ve çalışan çağrılmasa bile bu süre için ücret hak eder. Çağrının en az dört gün önce yapılması gerekir.
Kontrol listesi
- Sözleşmede haftalık çalışma süresi ve günleri yazılı mı?
- İşe giriş bildirgesinde kısmi süreli çalışma işaretlendi mi?
- Puantaj saat bazında tutuluyor mu?
- Bordroda prim günü saat/7,5 ile hesaplanıyor ve 06 kodu seçiliyor mu?
- Yan haklar çalışma süresiyle orantılı mı?
Bordroyu kontrol etmek için: Bordro kontrol · Maaş hesaplama
İlgili hizmetimiz: Bordro ve SGK
Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu m.13 ve 14; Kısmi Süreli veya Çağrı Üzerine Çalışılarak Prim ve Hizmet Belgesi Düzenleme Hakkında Yönetmelik; 5510 sayılı Kanun m.50 ve 80.