Emekli çalıştırmak: sosyal güvenlik destek primi ve işverene maliyeti
Emekli aylığı alan kişinin çalıştırılmasında SGDP oranları, işsizlik sigortası, maliyet karşılaştırması, EYT emeklileri için 5 puanlık indirim, kıdem tazminatı ve bordro uygulaması.
Deneyimli bir emekliyi işe almak ya da emekli olan çalışanınızla devam etmek pek çok işletme için doğal bir tercihtir. Emekli çalışan için bordro, normal bir çalışandan birkaç noktada ayrılır.
Emekli çalışan, normal çalışandan nasıl ayrılır?
| Normal çalışan | Emekli çalışan (SGDP) | |
|---|---|---|
| Kesilen prim | Genel sigorta primi | Sosyal güvenlik destek primi |
| Çalışan payı | %14 | %7,5 |
| İşsizlik sigortası çalışan payı | %1 | Yok |
| İşveren payı | %21,75 | %24,75 (kısa vade dahil) |
| İşsizlik sigortası işveren payı | %2 | Yok |
| Hastalık ve analık raporunda ödenek | Var | Yok; yalnızca iş kazası ve meslek hastalığında |
| Gelir vergisi ve damga vergisi | Var | Var (emekli aylığı ayrıca vergilendirilmez) |
Emekli çalışanın net ücreti, aynı brüt ücretle çalışan normal bir çalışandan daha yüksek çıkar; çünkü çalışan payı daha düşüktür ve işsizlik sigortası kesilmez. İşveren payı ise SGDP'de daha yüksektir: normal çalışanlarda uygulanan hazine indirimi (imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan) emekli çalışanlarda (aşağıdaki EYT indirimi dışında) uygulanmadığından, işverene toplam maliyet çoğu zaman biraz daha yüksek çıkar. Karşılaştırmayı kendi rakamlarınızla yapın: Maaş hesaplama
İşe giriş bildirimi
Emekli çalışan için işe giriş bildirgesinde sigortalılık türü "sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan" olarak seçilir. Yanlış tür seçilirse emekli aylığı açısından sorun doğabilir ve sonradan düzeltme gerekir. Bildirim süresi aynıdır: İşe giriş bildirgesi
EYT emeklileri için 5 puanlık indirim
7438 sayılı Kanun'la (EYT düzenlemesi) emekli olan çalışanları aynı işyerinde yeniden çalıştıran işverenler, SGDP işveren payında 5 puanlık indirimden yararlanabilir. Başlıca şartlar:
- Çalışanın emeklilik nedeniyle işten ayrılış bildirgesinin ve emeklilik talebinin 3 Mart 2023 ve sonrasında verilmiş olması,
- İşten ayrılıştan sonra 30 gün içinde aynı işyerinde SGDP'ye tabi olarak yeniden çalışmaya başlaması,
- Beyannamelerin ve primlerin süresinde verilip ödenmesi,
- İşverenin vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcunun bulunmaması,
- Sigortasız çalıştırma tespiti olmaması.
İndirim SGK İşveren Sistemi'nden başvurularak kullanılır ve beyannamede ilgili kanun numarası (15510) seçilir. Çalışan bir kez işten ayrılırsa, aynı ya da başka bir işyerinde yeniden başlasa bile bu indirim uygulanmaz.
Kıdem tazminatı
Çalışan emeklilik nedeniyle işten ayrılırken kıdem tazminatı şartları sağlanıyorsa o tarihe kadarki kıdem tazminatı ödenir (çıkış kodu 08 ya da 14). Emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayan kişinin kıdemi, yeni işe giriş tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlar. Önceki dönem ödenmeden yeniden başlatılmışsa, iki dönemin birleştirilmesi gündeme gelebilir; kayıtlarınızı buna göre tutun. Hesap: Kıdem tazminatı
Bağ-Kur emeklileri
Bağ-Kur (4/b) emeklisi olup bir işyerinde ücretli çalışanlar da SGDP'ye tabidir. Emeklilikten sonra kendi işini sürdürenler (şirket ortaklığı, şahıs işletmesi) için kurallar farklıdır ve ayrıca değerlendirilmelidir: Şirket ortaklarının SGK durumu
Kısaca
- Sigortalılık türünü doğru seçin.
- Bordroda SGDP oranlarını ve işsizlik sigortası olmadığını uygulayın.
- EYT emeklisini aynı işyerinde yeniden çalıştırıyorsanız 5 puanlık indirimi kontrol edin.
- Emeklilik tarihindeki kıdem durumunu dosyada belgeleyin.
İlgili hizmetimiz: Bordro ve SGK
Yasal dayanak: 5510 sayılı Kanun m.30; 7438 sayılı Kanun; SGK Sosyal Güvenlik Destek Primi İşveren Hissesi Beş Puanlık Prim İndirimi Genelgesi.