Kim öder, hangi vergi kesilir?
Üç ödemenin tamamını işveren öder; devletin kıdem fonu yoktur. Vergi ve prim durumu birbirinden farklıdır:
| Ödeme | SGK primi | Gelir vergisi | Damga vergisi |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Yok | Yok (tavana kadar istisna) | Var (binde 7,59) |
| İhbar tazminatı | Yok | Var (kümülatif matraha eklenir) | Var |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Var (işçi %15, işveren %23,75) | Var | Var |
Kesintileri işveren yapar ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle yatırır.
Kıdem tazminatı
Şart: Aynı işverende en az 1 yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kıdem hakkı doğuran bir nedenle sona ermesi (işveren feshi, işçinin haklı feshi, emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılması, ölüm).
Hesap: Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret; artan süreler orantılı. Giydirilmiş ücret, son brüt ücrete düzenli ödenen yemek, yol, prim, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatlerin aylık karşılığı eklenerek bulunur.
Tavan: Giydirilmiş ücret, çıkış tarihindeki kıdem tavanını geçemez: 01.01–30.06.2026 için 64.948,77 TL, 01.07–31.12.2026 için 73.729,87 TL.
İhbar tazminatı
Belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresi vermeden fesheden taraf, karşı tarafa bu süreye ait ücret tutarında tazminat öder. İşveren feshinde işçi, işçinin bildirimsiz istifasında işveren alacaklıdır.
| Kıdem | Bildirim süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
İhbar tazminatında tavan yoktur; giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti
Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin (istifa dahil) kullanılmamış izin günlerinin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenir. Günlük ücret = aylık brüt ÷ 30. İzin hakları: 1–5 yıl 14 gün, 5–15 yıl 20 gün, 15 yıl ve üzeri 26 gün; 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzeri en az 20 gün. Yıllık izin rehberi · Yıllık izin hesaplama.
Örnek
01.03.2020'de işe giren, 31.10.2026'da işveren tarafından bildirimsiz çıkarılan, brüt 60.000 TL + aylık 5.000 TL düzenli yan hak alan, 8 gün izni kalan çalışan:
- Hizmet süresi 6 yıl 8 ay → ihbar 8 hafta.
- Giydirilmiş ücret 65.000 TL, tavanın (73.729,87) altında.
- Kıdem ≈ 65.000 × 2.437 gün ÷ 365 ≈ 434.000 TL brüt; yalnızca damga vergisi kesilir.
- İhbar = 65.000 ÷ 30 × 56 ≈ 121.333 TL brüt; gelir ve damga vergisi kesilir.
- İzin = 60.000 ÷ 30 × 8 = 16.000 TL brüt; SGK, gelir ve damga vergisi kesilir.
Kesin rakamlar için yukarıdaki aracı kullanın; araç ihbar ve izin ücretinin vergisini çıkış ayına kadarki tahmini kümülatif matrahla hesaplar.
Sık sorulanlar
İstifa edersem kıdem alır mıyım? Hayır; ancak istifa haklı bir nedene dayanıyorsa (ücretin ödenmemesi, mobbing, SGK'ya eksik bildirim) kıdem hakkı doğar. İstifa ve haklı fesih.
Emekliliğe hak kazandım, kıdem alabilir miyim? Yaş dışındaki şartları (prim günü ve sigortalılık süresi) tamamladığınızı SGK'dan alacağınız yazıyla belgeleyip ayrılırsanız evet.
Zamanaşımı? Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır; dava öncesi arabuluculuğa başvurmak zorunludur.
Yasal dayanak
1475 sayılı Kanun m.14 (kıdem); 4857 sayılı Kanun m.17 (ihbar), m.53–59 (yıllık izin); GVK m.25/7 (kıdem istisnası); 5510 m.80; Hazine ve Maliye Bakanlığı kıdem tavanı genelgeleri.