İstifa, haklı fesih ve ikale: hangisinde hangi haklar var?
İstifa eden kıdem alır mı? İşçinin haklı nedenle feshi (m.24), ihbar süresi, ikale (karşılıklı anlaşma) ve işsizlik maaşı; çalışan ve işveren için pratik notlar.
Bir iş ilişkisinin nasıl bittiği, ödenecek tazminatları ve işsizlik maaşını belirler. Aynı ayrılık, yazılış biçimine göre bambaşka sonuçlar doğurabilir.
Dört yol, dört sonuç
| Kıdem | İhbar | İşsizlik maaşı | |
|---|---|---|---|
| İstifa (haklı neden yok) | Hayır | İşçi süreye uymazsa işverene öder | Hayır |
| İşçinin haklı feshi (m.24) | Evet | Hayır (bildirimsiz fesih hakkı) | Evet (kod 23–25) |
| İşveren feshi (haklı neden yok) | Evet | Evet (süre verilmediyse) | Evet |
| İkale (karşılıklı anlaşma) | Anlaşmaya göre | Anlaşmaya göre | Hayır (genellikle kod 22) |
İşçinin haklı fesih nedenleri (m.24)
- Sağlık nedenleri: İşin yapılması işçinin sağlığı için tehlikeliyse.
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık: Ücretin ödenmemesi veya eksik ödenmesi, fazla mesai ücretinin ödenmemesi, SGK primlerinin eksik veya düşük bildirilmesi, mobbing, sözleşme şartlarının işçi aleyhine değiştirilmesi.
- Zorlayıcı nedenler: İşyerinde bir haftadan fazla iş durması.
Haklı nedenle fesih, nedenin öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü içinde ve her durumda 1 yıl içinde kullanılmalıdır (ücretin ödenmemesi gibi devam eden durumlarda süre işlemeyebilir). Fesih yazılı ve gerekçeli yapılmalıdır; noter veya e-posta gibi ispatlanabilir bir yol tercih edilmelidir.
İstifa ederken
- Belirsiz süreli sözleşmede ihbar sürelerine uyun (2–8 hafta). Uymazsanız işveren ihbar tazminatını alacaklarınızdan mahsup edebilir.
- Kullanılmamış yıllık izin ücretiniz istifada da ödenir.
- Emeklilik için yaş dışındaki şartları doldurduysanız, SGK'dan "kıdem tazminatı alabilir" yazısı alarak ayrılmak kıdem hakkı doğurur.
İlgili hesaplama: İhbar süresi ve ihbar tazminatı
İkale
İkale, tarafların anlaşarak sözleşmeyi sona erdirmesidir. Yargıtay, ikalenin geçerli olması için genellikle işçiye makul bir yarar (kıdem ve ihbara ek bir ödeme) sağlanmasını arar. Teklif işverenden geliyorsa ve işçi yalnızca yasal haklarını alıyorsa, ikale yerine işveren feshi sayılabilir. İkale genellikle 22 koduyla bildirilir ve işsizlik maaşı bağlanmaz. Ek ödemenin vergisi, ibranamenin şartları ve arabuluculuk seçeneği için: İkale ve ibraname.
İşveren için
- Fesih bildirimini yazılı ve gerekçeli yapın; iş güvencesi kapsamındaki işçilerde (30+ işçi, 6 ay kıdem) geçerli neden ve savunma şartlarına uyun.
- Son ücret, izin, kıdem ve ihbarı tek bordroda hesaplayın; ibraname fesihten en az bir ay sonra düzenlenirse geçerlidir.
- İşten ayrılış bildirgesini 10 gün içinde verin. Çıkış kodları
Hesaplamak için: Kıdem, ihbar, izin · İşsizlik maaşı