İbraname: ne zaman ve nasıl geçerli olur?
Türk Borçlar Kanunu m.420'ye göre işçinin işverenini ibra etmesinin geçerlilik şartları, bir aylık süre, alacak türü ve miktarı, banka ödemesi, makbuz niteliği, arabuluculuk anlaşmasıyla farkı ve işveren için örnek düzen.
Çalışanla yollar ayrıldıktan sonra işverenler, "başka bir alacağım kalmamıştır" yazan bir belge imzalatmak ister. Ancak bu belge, yalnızca Kanun'daki şartları taşırsa koruma sağlar. Şartları taşımayan bir ibraname, en iyi ihtimalle sadece bir ödeme makbuzu hükmündedir.
Geçerlilik şartları
Türk Borçlar Kanunu, işçinin işverene karşı alacaklarından vazgeçmesini (ibra) sıkı şartlara bağlamıştır. İbraname geçerli olması için:
| # | Şart | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1 | Yazılı olmalı | Sözlü ibra geçersizdir |
| 2 | Sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra yapılmalı | Bu süre dolmadan imzalanan ibraname kesin hükümsüzdür |
| 3 | İbra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli | "Tüm haklarımı aldım" gibi genel ifadeler yeterli değildir |
| 4 | Ödeme, hak edilen tutarla tam olarak yapılmalı | Eksik ödemede ibraname geçersiz sayılır ve makbuz hükmünde kalır |
| 5 | Ödeme banka aracılığıyla yapılmalı | Elden ödeme bu şartı karşılamaz |
Örnek: iyi ve kötü ibraname
Geçersiz örnek:
"İşyerinden tüm haklarımı aldım, hiçbir alacağım kalmamıştır. İşvereni gayrikabili rücu ibra ederim." (İşten çıkış günü imzalatılmış.)
Bu metin hem bir aylık süreyi beklemeden imzalatıldığı hem de alacak türü ve miktarını içermediği için geçersizdir.
Şartları taşıyan bir düzen:
"15.09.2026 tarihinde sona eren iş sözleşmem nedeniyle; kıdem tazminatı olarak brüt 182.400 TL'nin, ihbar tazminatı olarak brüt 46.000 TL'nin ve kullanılmayan 12 günlük yıllık izin ücreti olarak brüt 17.640 TL'nin, yasal kesintiler yapıldıktan sonra 20.10.2026 tarihinde X Bankası'ndaki hesabıma ödendiğini kabul eder; bu kalemler yönünden işvereni ibra ederim."
Rakamlar örnektir. Kalemlerin hesabı için: Kıdem tazminatı · İhbar · Yıllık izin
Sık sorulan sorular
İşe girişte imzalatılan boş ibraname işe yarar mı? Hayır. İşe girişte veya iş ilişkisi devam ederken imzalatılan ibranameler, bir aylık süre şartını karşılamadığı için hükümsüzdür. Ayrıca bu uygulama, iş mahkemelerinde işveren aleyhine güçlü bir izlenim yaratır.
Bir ayı beklemeden ödeme yapamaz mıyım? Yapabilirsiniz ve yapmalısınız; tazminat ve ücret alacakları geciktirilmemelidir. Ödemeyi yaptıktan sonra, bir aylık süre dolduğunda ödenen kalemleri gösteren ibraname imzalatılabilir. Süre dolmadan imzalatılan belge ise yalnızca ödenen tutar kadar makbuz işlevi görür.
Arabuluculuk anlaşması ibranameden farklı mı? Evet. Arabulucu huzurunda imzalanan anlaşma tutanağı, ibranamedeki bir aylık süre şartına tabi değildir ve ilam niteliğindedir. Fesihten hemen sonra kesin bir çözüm istiyorsanız arabuluculuk daha güvenli bir yoldur: İş hukukunda arabuluculuk
İbraname noterde yapılmalı mı? Zorunlu değildir; ancak imzanın kime ait olduğu tartışmalı hâle gelebilecekse noter onayı veya ıslak imzalı nüshanın saklanması önerilir.
İşveren için öneriler
- Tüm ödemeleri banka aracılığıyla ve kalem kalem açıklamalı yapın.
- Ödeme dekontlarını, bordroyu ve hesap tablosunu çalışan dosyasında saklayın.
- İbranameyi süre dolduktan sonra, kalem ve tutar göstererek düzenleyin.
- Uyuşmazlık ihtimali varsa ibraname yerine arabuluculuk yolunu değerlendirin.
- Ayrılış sürecindeki diğer adımlar için: İşten çıkış kontrol listesi
İlgili hizmetimiz: İkale ve ibraname
Yasal dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3.