İlk çalışanınızı işe alırken SGK, sözleşme ve bordro adımları
İşyeri bildirgesi, işe giriş bildirgesi süresi, iş sözleşmesi, özlük dosyası, İSG, teşvik kontrolü ve ilk bordro; ilk kez işveren olanlar için adım adım kontrol listesi.
İlk çalışanı işe almak, işletmenin SGK, iş hukuku ve iş sağlığı güvenliği yükümlülüklerini başlatır. Adımları doğru sırayla yapmak hem cezaları hem de ilk aylardaki teşvik kayıplarını önler.
Zaman çizelgesi
| Ne zaman? | Ne yapılır? |
|---|---|
| İşe başlamadan 7–10 gün önce | SGK işyeri dosyasının kontrolü (işyeri sicil numarası, adres, NACE ve tehlike sınıfı), e-Bildirge yetkileri |
| 3–5 gün önce | Kimlik, adres, banka (IBAN çalışanın adına), diploma, sağlık raporu; iş sözleşmesi ve görev tanımı; ücret ve yan hakların netleştirilmesi (brüt/net) |
| En az 1 gün önce | SGK işe giriş bildirgesi (inşaat, balıkçılık ve tarımda en geç işe başlama günü) |
| İlk gün | İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve oryantasyon kayıtları, puantajın açılması |
| Ay sonu | Bordro, ücret ödemesi (bankadan), muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (izleyen ayın 26'sı) |
İşyeri bildirgesi
Yeni kurulan şirketlerde işyeri kaydı ticaret sicilinden SGK'ya otomatik iletilir; yine de dosyanın (adres, faaliyet kodu, tehlike sınıfı) kontrol edilmesi gerekir. Genel kural olarak işyeri bildirgesi en geç sigortalı çalıştırılmaya başlanan gün verilir.
Deneme süresi bildirimi ertelemez
"Önce bir hafta deneyelim" diye bildirimsiz çalıştırmak en sık yapılan hatadır. Deneme süresi de sigortalı çalışmadır; geç bildirimin cezası 2026'da sigortalı başına 33.030 TL, denetimle tespitte iki katıdır. SGK cezası hesaplama
Hazırlanacak belgeler
- İş sözleşmesi (bir yıl ve üzeri, belirli süreli, kısmi süreli ve uzaktan çalışmada yazılı şart) ve görev tanımı. İş sözleşmeleri
- Fazla çalışma onayı (gerekiyorsa)
- KVKK aydınlatma metni
- Özlük dosyası: kimlik, adres, diploma, sağlık raporu (işin niteliğine göre), sözleşme, imzalı belgeler
- Meslek kodunun doğru seçimi. Meslek kodları
İş sağlığı ve güvenliği
İlk çalışanla birlikte işyerinin tehlike sınıfına göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti alınır (çoğu küçük işletme ortak sağlık güvenlik birimiyle çalışır), risk değerlendirmesi ve acil durum planı hazırlanır, çalışanlara İSG eğitimi verilir.
Teşvik kontrolü
İşe almadan önce adayın durumu kontrol edilirse (kayıtlı işsiz mi, işsizlik ödeneği alıyor mu, engelli mi, genç mi) daha avantajlı bir teşvik seçilebilir. Hazine teşviki ve asgari ücret desteği için borçsuzluk ve süresinde bildirim şarttır. SGK teşvikleri
İlgili hesaplama: Engelli çalıştırma yükümlülüğü
İlk bordro
Brüt ücret, SGK ve işsizlik primi, gelir ve damga vergisi (asgari ücret istisnası dahil) ve işveren maliyeti: Maaş hesaplama. Ay ortasında işe başlayan çalışan için prim günü giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Mali müşavir bildirgeyi verirse sorumluluk kimde?
Bildirim yükümlülüğü işverene aittir; mali müşavir yetkilendirilmiş kullanıcı olarak işlem yapar. Bu yüzden başlangıç tarihini en az bir gün önceden bize bildirmeniz kritik önemdedir. Bordro ve SGK
Kaynaklar: 5510 sayılı Kanun m.8, 11, 102; 4857 sayılı İş Kanunu m.8, 75; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu; SGK işveren yükümlülükleri rehberi.