Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?
Kuruluş maliyeti, vergi oranları, kâr çekme, sorumluluk, SGK ve muhasebe yükü; hangi kazanç seviyesinde limited şirket avantajlı hale gelir?
Yeni iş kuranların ilk sorusu budur ve cevabı tek bir rakama bağlı değildir. Aşağıdaki karşılaştırma, kararı birlikte verirken baktığımız başlıkları gösteriyor.
Karşılaştırma
| Şahıs işletmesi | Limited şirket | |
|---|---|---|
| Kuruluş | Vergi dairesine başvuru; 1–2 gün, düşük maliyet | Ana sözleşme, ticaret sicil, harçlar; 1–3 gün, daha yüksek maliyet. Şirket kuruluşu |
| Asgari sermaye | Yok | 50.000 TL (24 ay içinde ödenebilir) |
| Vergi | Gelir vergisi, artan oranlı %15–%40 (ücret dışı tarife) | Kurumlar vergisi %25; kâr dağıtılırsa ek %15 stopaj |
| Kârı kullanmak | Kâr zaten işletme sahibinin; ek vergi yok | Kâr payı dağıtımı, huzur hakkı veya ücret |
| Sorumluluk | Sınırsız (kişisel malvarlığıyla) | Kural olarak sermaye ile sınırlı; kamu borçlarında müdürün sorumluluğu var |
| SGK | Sahibi 4/b (Bağ-Kur) | Ortak müdür 4/b; ortak olmayan müdür 4/a |
| Defter | Genelde işletme defteri | Bilanço esası, zorunlu |
| Muhasebe maliyeti | Daha düşük | Daha yüksek |
| Kurumsal algı, ihale, yatırımcı | Sınırlı | Daha güçlü |
| Ortak alma, devir | Zor | Hisse devriyle mümkün |
Vergi yükü kabaca nerede kesişir?
Vergi yükünü karşılaştırırken kârın tamamının çekileceği varsayımıyla bakıyoruz:
| Yıllık kâr | Şahıs (gelir vergisi) | Limited (%25 + kâr payında %15) |
|---|---|---|
| 400.000 TL | 70.500 TL (%17,6) | 145.000 TL (%36,25) |
| 1.000.000 TL | 232.500 TL (%23,3) | 362.500 TL (%36,25) |
| 3.000.000 TL | 932.500 TL (%31,1) | 1.087.500 TL (%36,25) |
| 6.000.000 TL | 2.017.500 TL (%33,6) | 2.175.000 TL (%36,25) |
Kârın tamamı dağıtılıyorsa şahıs işletmesi vergi açısından çoğu seviyede daha avantajlıdır. Ancak:
- Kâr şirkette kalıp yatırıma dönüşecekse, limited şirkette yük %25'te kalır; şahısta ise kâr yüksek dilimlerde %35–%40 vergilenir.
- Ortaklara huzur hakkı veya ücret ödenerek şirketteki kâr azaltılabilir. Huzur hakkı hesaplama
- Şahıs işletmelerinde ilk 3 yıl için genç girişimci istisnası (29 yaş altı, şartlarıyla) gibi avantajlar vardır.
Rakamları kendi kârınızla denemek için: Gelir vergisi dilim hesaplama.
İlgili hesaplama: Kurumlar vergisi ve asgari kurumlar vergisi · Kâr dağıtımı ve toplam vergi yükü
Pratik öneri
- Tek kişi, yıllık kâr görece düşük, müşteriler bireysel: Şahıs işletmesiyle başlamak genellikle mantıklıdır.
- Ortaklı iş, kurumsal müşteri, yatırımcı veya yabancı ortak: Limited şirket.
- Kâr büyüdükçe: Şahıs işletmesini limited şirkete dönüştürmek (devir) mümkündür; vergisel devir şartları ayrıca değerlendirilir.