Bilanço esası mı, işletme hesabı mı?
Şahıs işletmelerinde defter türünü belirleyen 2026 hadleri, iki sistemin farkları, sınıf değiştirme kuralları ve gönüllü bilanço esasına geçiş.
Sermaye şirketleri her zaman bilanço esasına göre defter tutar. Şahıs işletmelerinde ise hangi defterin tutulacağı faaliyetin türüne ve hacmine bağlıdır.
2026 hadleri (VUK 177)
Aşağıdaki sınırlardan birini aşan şahıs işletmesi bilanço esasına geçer:
| Faaliyet | Yıllık sınır |
|---|---|
| Alım-satım (ticaret) | Alışlar 2.500.000 TL veya satışlar 3.500.000 TL |
| Hizmet | Gayrisafi iş hasılatı 1.200.000 TL |
| Karma faaliyet | İş hasılatının 5 katı + satışların toplamı 2.500.000 TL |
Sınır iki yıl üst üste aşılırsa izleyen yıldan itibaren bilanço esasına geçilir. Bilanço esasındaki işletme, iş hacmi üç yıl üst üste sınırların altında kalırsa dördüncü yıldan itibaren işletme hesabına dönebilir.
İlgili hesaplama: Defter tutma usulü tespiti (işletme mi, bilanço mu?)
Farklar
| İşletme hesabı | Bilanço esası | |
|---|---|---|
| Defterler | İşletme defteri (gelir–gider) | Yevmiye, kebir, envanter |
| Kayıt | Tek taraflı gelir–gider kaydı | Tahakkuk esası, çift taraflı kayıt |
| Yıl sonu | Kâr = gelir − gider (+ stok farkı) | Bilanço ve gelir tablosu |
| Değerleme | Sınırlı | Kur farkı, reeskont, karşılıklar |
| Muhasebe maliyeti | Düşük | Yüksek |
| Banka ve kredi | Sınırlı finansal tablo | Bilanço ile güçlü kredi dosyası |
Gönüllü bilanço esası
Hadlerin altında kalan işletme isterse bilanço esasına geçebilir. Bu, büyümesi beklenen, banka kredisi kullanacak veya ileride limited şirkete dönüşmeyi planlayan işletmeler için mantıklı olabilir.
Serbest meslek
Serbest meslek erbabı (doktor, avukat, mimar) hadlerden bağımsız olarak serbest meslek kazanç defteri tutar; esası tahsilattır.
Hangisinin sizin için uygun olduğunu ve geçiş yılını birlikte belirliyoruz: Defter ve e-Defter.