Fatura ne zaman zorunlu, neler yazılmalı, kesilmezse ceza ne?
Fatura düzenleme sınırı, faturada bulunması gereken bilgiler, 7 günlük süre, e-Fatura ve e-Arşiv ayrımı, fatura vermeme ve almamanın 2026 cezaları.
Fatura, satılan mal veya yapılan hizmet karşılığında müşteriye verilen ve vergi açısından en temel belgedir. Kurallar basittir ama ihlal cezaları ağırdır.
Ne zaman zorunlu?
- Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, serbest meslek erbabı ve defter tutan çiftçiler, birbirlerine sattıkları mal ve yaptıkları hizmetler için tutardan bağımsız fatura düzenler.
- Nihai tüketiciye satışlarda 12.000 TL'yi aşan satışlarda fatura zorunludur; altında perakende satış fişi veya ÖKC fişi yeterlidir (müşteri isterse fatura verilir).
- Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir; e-Fatura ve e-Arşivde de aynı süre geçerlidir. Süresinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
Faturada bulunması gerekenler
- Düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası
- Faturayı düzenleyenin adı soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve numarası
- Müşterinin adı soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve numarası (tüketicilerde T.C. kimlik numarası)
- Malın veya hizmetin cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı
- KDV oranı ve tutarı; tevkifatlı işlemlerde tevkifat oranı ve tutarı
- Malın teslim tarihi ve irsaliye bilgisi (irsaliyeli fatura değilse)
e-Fatura mı, e-Arşiv mi?
Alıcı e-Fatura kayıtlı kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv fatura düzenlenir. e-Fatura mükellefi olduğu halde kâğıt fatura düzenlemek, faturayı vermemiş sayılmak demektir. Geçiş sınırları: e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter
Cezalar (2026)
| Fiil | Ceza |
|---|---|
| Fatura vermemek, almamak veya gerçek tutardan farklı düzenlemek | Belgede yazılması gereken tutarın %10'u, en az 17.000 TL (ilk tespit) |
| Tekrarlayan tespitler | En az 35.000 / 53.000 / 70.000 / 87.000 / 170.000 TL |
| Yıllık üst sınır (belge türü başına) | 17.000.000 TL |
Ceza hem satıcıya (vermemekten) hem alıcıya (almamaktan) ayrı ayrı kesilebilir. İdari para cezaları
İlgili hesaplama: Vergi ziyaı cezası, pişmanlık ve indirim
Proforma fatura nedir?
Proforma, teklif niteliğinde bir belgedir; vergi açısından fatura değildir, KDV hesaplanmaz ve kayda alınmaz. Satış gerçekleştiğinde 7 gün içinde gerçek fatura düzenlenir.
İptal ve iade
- e-Arşiv fatura, alıcıya iletildikten sonra yalnızca kanuni süre içinde ve belirli kurallarla iptal edilebilir; tüketicinin itirazı varsa itiraz yoluyla.
- e-Fatura ticari senaryoda alıcı 8 gün içinde reddedebilir; temel senaryoda iptal edilemez, iade faturası düzenlenir.
- Mal iadesinde alıcı (KDV mükellefiyse) iade faturası düzenler.
Kaynaklar: 213 sayılı VUK m.229–232, 353; 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (e-belgeler); 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (2026 tutarları).