Bağımsız denetimi yetkili bağımsız denetim kuruluşları yapar; mali müşavir olarak bizim rolümüz şirketi denetime hazırlamak, finansal raporlama çerçevesine geçişi yürütmek ve denetçiyle mutabakatı sağlamaktır. Denetim kapsamına giren bir şirketin bunu fark etmemesi, sonradan telafi edilemeyen sonuçlar doğurur.
2026'da kimler denetime tabi?
Büyüklük ölçütü: Arka arkaya iki hesap döneminde aşağıdaki üç ölçütten ikisini aşan şirketler (1 Ocak 2026 ve sonrası hesap dönemleri):
| Ölçüt | Sınır |
|---|---|
| Aktif toplamı | 500 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 1 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 150 |
Kapsamdan çıkmak için de iki dönem üst üste ölçütlerin altında kalmak gerekir.
Sektör ölçütü: Borsada işlem gören ve sermaye piyasası mevzuatına tabi şirketler, bankalar, sigorta ve reasürans, emeklilik, faktoring, finansal kiralama, finansman, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sermaye piyasası kurumları, lisanslı enerji şirketleri ve kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar büyüklükten bağımsız olarak denetlenir.
İlgili hesaplama: Bağımsız denetime tabi miyim?
Denetçi seçimi
- Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'ndan (KGK) yetkili bir denetim kuruluşu seçilir.
- Denetçi, denetlenecek hesap dönemi bitmeden genel kurulca seçilir; seçim tescil ve ilan edilir.
- Süresinde seçilmezse yönetim kurulunun veya pay sahibinin başvurusuyla mahkeme atar.
- Denetçi bağımsızlığı nedeniyle denetim kuruluşunun aynı şirkete sunabileceği bazı hizmetler sınırlıdır.
Denetlenmezse ne olur?
Denetime tabi olduğu halde denetlenmeyen şirketin finansal tabloları ve yönetim kurulu yıllık raporu düzenlenmemiş sayılır (TTK 397). Bu bir para cezası değildir ama sonradan düzeltilemez; bu tablolara dayanan kâr dağıtımı, sermaye artırımı ve genel kurul kararları tartışmalı hale gelir.
Raporlama çerçevesi
| Çerçeve | Kimler kullanır? |
|---|---|
| TFRS (Türkiye Finansal Raporlama Standartları, UFRS ile aynı içerik) | Kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar, zorunlu tutulanlar ve gönüllü seçenler |
| BOBİ FRS (Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı) | Denetime tabi diğer şirketlerin çoğu |
| KÜMİ FRS | Denetim dışındaki küçük ve mikro işletmeler (çerçeve bazlı raporlamada) |
| Vergi kayıtları | Her şirket; beyannamenin dayanağıdır |
Denetlenmiş finansal tablolar ile vergi kayıtları aynı değildir; farkları her yıl düzenli bir mutabakat tablosuyla izliyoruz. Finansal raporlama ve iç kontrol
Denetime hazırlık takvimimiz
| Zaman | Yapılan |
|---|---|
| Eylül–ekim | Kapsam kontrolü (iki yıllık ölçüt testi), denetçi teklifleri, genel kurul kararı |
| Kasım–aralık | Ön denetim (interim): süreçler, iç kontrol, muhasebe politikaları |
| Ocak–şubat | Yıl sonu kapanış, sayım gözlemi, mutabakat mektupları, kıdem tazminatı aktüeryal hesabı, ertelenmiş vergi |
| Şubat–mart | Denetim saha çalışması, düzeltme kayıtları, finansal tablolar ve dipnotlar |
| Mart | Denetim raporu ve olağan genel kurul (hesap dönemi sonundan itibaren 3 ay içinde) |
Sık yapılan hatalar
- Ölçütleri yalnızca son yıla bakarak değerlendirmek (iki yıl kuralı).
- Denetçiyi dönem bittikten sonra seçmek.
- Kıdem tazminatını yalnızca ödendiğinde kaydetmek; BOBİ FRS ve TFRS'de karşılık ayrılır.
- Vergi kayıtlarıyla finansal tablolar arasındaki farkları belgelememek.
İlgili hesaplama: Kıdem, ihbar ve izin ücreti
Kaynaklar
6102 sayılı TTK m.397–406; Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararı (2026 ölçütleri); KGK düzenlemeleri, TFRS, BOBİ FRS ve KÜMİ FRS.